Chào mừng Quý độc giả đến với trang thông tin điện tử của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam

Tin nổi bật
Thành tích

Huân chương Ðộc lập

- Hạng 1 - Hạng 2 - Hạng 3

Huân chương Lao động

- Hạng 1 - Hạng 2 - Hạng 3

Giải thưởng Nhà nước

- Nghiên cứu dinh dưởng và thức ăn gia súc (2005)

- Nghiên cứu chọn tạo và phát triển giống lúa mới cho xuất khẩu và tiêu dùng nội địa (2005)

Giải thưởng VIFOTEC

- Giống ngô lai đơn V2002 (2003)

- Kỹ thuật ghép cà chua chống bệnh héo rũ vi khuẩn (2005)

- Giống Sắn KM 140 (2010)

Trung tâm
Liên kết website
lịch việt
Thư viện ảnh
Video
Trung Tâm NC Khoai tây, Rau và Hoa, trồng rau Hàn Quốc theo VietGap

Thống kê truy cập
 Đang trực tuyến :  12
 Số lượt truy cập :  25668328
Tiềm năng và giải pháp phát triển trang trại, hợp tác xã kết hợp du lịch nông nghiệp, nông thôn
Chủ nhật, 28-03-2021 | 06:29:23

TS. Nguyễn Tiến Định, Cục Kinh tế Hợp tác và PTNT, Bộ NN&PTNT

 

Phát triển kinh tế trang trại và hợp tác xã (TT, HTX) là xu thế tất yếu để phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Trong điều kiện đất đai hạn hẹp như hiện nay, cùng với quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa diễn ra ngày càng mạnh, thu nhập từ hoạt động sản xuất nông nghiệp ngày càng có xu hướng giảm trong cơ cấu thu nhập của người nông dân. Vì thế, cần phải đa dạng hóa các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ, trong đó có hoạt động phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn. 

 

Trang trại kết hợp du lịch ở huyện Lương Sơn, Hòa Bình. Ảnh minh họa

 

Ở Việt Nam, phát triển kinh tế TT, HTX nông nghiệp kết hợp hoạt động du lịch đang là hướng đi mới, có tiềm năng lớn nhờ sự đa dạng sinh thái, phù hợp với định hướng chiến lược cơ cấu lại ngành Nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới giai đoạn tới.

 

Thực trạng phát triển trang trại, hợp tác xã nông nghiệp về trang trại nông nghiệp

 

Theo số liệu của Bộ NN&PTNT, cả nước hiện có 34.348 trang trại nông nghiệp. Giai đoạn 2011-2020, chứng kiến sự tăng nhanh về số lượng với bình quân 6,9%/năm. Trong số các trang trại nông nghiệp, trang trại chăn nuôi chiếm tỷ lệ lớn nhất (57,8%), tập trung nhiều ở vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du miền núi phía Bắc và Đông Nam Bộ; tiếp đến là trang trại trồng trọt chiếm 25,6%, tập trung nhiều ở vùng Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long; còn lại là các trang trại khác như: Nuôi trồng thủy sản (NTTS), lâm nghiệp và trang trại tổng hợp nằm rải rác ở các vùng trên cả nước. Các trang trại sử dụng 35.904ha đất, bình quân diện tích đất 3,1ha/trang trại; bình quân 3,7 lao động/trang trại. Thu nhập bình quân lao động thường xuyên đạt 4,9 triệu đồng/tháng. Vốn đầu tư vào sản xuất của trang trại bình quân là 1.042 triệu đồng/trang trại. Doanh thu bình quân của một trang trại đạt 1.478 triệu đồng.

 

Nhìn chung, phát triển trang trại nông nghiệp đã góp phần tích cực chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn; góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cải thiện môi trường sinh thái.

 

Phát triển HTX nông nghiệp: Đến hết năm 2020, cả nước có 17.462 HTX nông nghiệp, trong đó HTX hoạt động hiệu quả khoảng 14.650 HTX; hơn 98% số HTX nông nghiệp đã được tổ chức hoạt động của các HTX theo Luật HTX năm 2012. Có 1.718 HTX ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp; 437 HTX tham gia sản xuất các sản phẩm OCOP với 823 sản phẩm đạt chứng nhận từ 3 sao trở lên; 4.028 HTX tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Cả nước hiện có 24,5% tổng số HTX tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, nâng tỷ lệ sản lượng sản phẩm nông nghiệp tiêu thụ qua HTX từ dưới 5-7% giai đoạn trước 2015 lên trên 15-20% hiện nay.

 

Số hộ thành viên trong các HTX nông nghiệp là 3,78 triệu người, chiếm trên 40% tổng số hộ sản xuất nông lâm thủy sản cả nước. Doanh thu bình quân của 01 HTX nông nghiệp đã tăng gần gấp đôi trong 5 năm qua đạt 2,44 tỷ đồng/HTX. Thu nhập của lao động làm việc thường xuyên trong HTX nông nghiệp là 3,4 triệu đồng/người/tháng.

 

Mô hình trồng chè kết hợp du lịch ở xã Tân Cương (Thái Nguyên). Ảnh minh họa

 

Thực trạng và tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn trong các trang trại, hợp tác xã nông nghiệp

 

Các trang trại, HTX bên cạnh hoạt động sản xuất nông nghiệp thường kết hợp phát triển du lịch với 04 hình thức chính sau: 1.Du lịch trải nghiệm: Lữ khách đến thăm trang trại được trực tiếp thực hành sản xuất nông nghiệp, nhất là các thực hành nông nghiệp cổ truyền câu cá, cuốc đất, gieo cấy, thu hoạch…; 2.Lưu trú, nghỉ dưỡng (homestay): Ở đây khách du lịch không chỉ được trải nghiệm thực hành nông nghiệp mà còn lưu trú lại, tận hưởng không khí trong lành, thư thái, quang cảnh đẹp, thân thiện ở các trang trại, hộ gia đình nông thôn; 3.Du lịch cộng đồng: Trong đó cả thôn, bản hoặc một nhóm các hộ gia đình ở nông thôn, trang trại cùng nhau tổ chức thu hút khách du lịch bằng các hoạt động trải nghiệm, lưu trú, thưởng thức ẩm thực, mua bán sản vật mang về…; 4.Gần đây, phong trào OCOP phát triển mạnh, tại các điểm giới thiệu sản phẩm, hội trợ giới thiệu sản phẩm Ocop thường xuyên, cũng trở thành nơi thu hút khách du lịch về nông thôn.

 

Trong các trang trại, ngoài sản xuất nông nghiệp còn kết hợp thêm các hoạt động du lịch, tập trung nhiều ở những vùng còn quỹ đất rộng, cảnh quan đẹp như miệt vườn miền Đông, miền Tây Nam Bộ, Tây Nguyên, vùng miền núi, trung du; hoặc ở các vùng ven đô thị, vùng phát triển mạnh du lịch… Điển hình như: Mô hình trang trại Đồng Quê; Mô hình nông trại Dê Trắng (Ba Vì, Hà Nội); Mô hình trang trại giáo dục và sinh học hữu cơ T-farm (tỉnh Thanh Hóa); Mô hình trang trại nho của ông Nguyễn Văn Mọi với thương hiệu nho Ba Mọi (tỉnh Ninh Thuận). Ngoài ra, còn có các trang trại nông nghiệp nghỉ dưỡng trong các dự án đầu tư bất động sản nghỉ dưỡng sinh thái. Sau khi lập dự án khu nông trại với diện tích có thể lên đến hàng trăm héc-ta, chủ đầu tư chia nhỏ ra hàng chục nông trại, mỗi nông trại quy mô từ vài trăm đến hàng ngàn mét vuông như: Mô hình bất động sản (BĐS) trang trại kết hợp nghỉ dưỡng farmstay G7, quy mô 200ha, tại Hồ Tràm (Bà Rịa – Vũng Tàu); Dự án farmstay Hoà Bình Ohara tại Kỳ Sơn (Hoà Bình).

 

Nhận thấy được tiềm năng phát triển, một số địa phương thời gian qua đã tổ chức xây dựng thành các chương trình du lịch nông thôn gắn với các hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống của địa phương. Tỉnh Ninh Thuận xây dựng chương trình tham quan, nghỉ dưỡng tại các vườn nho, vườn táo, trang trại nuôi dê, nuôi cừu. Các chương trình du lịch miệt vườn, chợ nổi, cù lao ở Cần Thơ, Vĩnh Long, Tiền Giang; thưởng thức văn hóa, đàn ca tài tử ở Bạc Liêu; văn hóa Khmer ở Sóc Trăng, Trà Vinh;… Tỉnh Đồng Tháp đã xây dựng những chương trình du lịch nông nghiệp hấp dẫn như: “Trải nghiệm một ngày làm nông dân”, “Trải nghiệm mùa nước nổi của ngư dân vùng Đồng Tháp Mười”. Nhiều doanh nghiệp lữ hành cũng đã gắn kết các trang trại du lịch vào các tour, điểm du lịch cho khách thăm quan và đã khai thác rất hiệu quả như: một ngày làm nông dân ở Yên Đức (Quảng Ninh), trải nghiệm làm ngư dân ở Việt Hải (Hải Phòng); thưởng ngoạn ruộng bậc thang mùa lúa chín ở Mù Căng Chải (Yên Bái), Sa Pa (Lào Cai); hái vải ở Lục Ngạn (Bắc Giang), hái na ở Chi Lăng (Lạng Sơn); trồng rau ở làng Trà Quế (Quảng Nam); trải nghiệm trồng rau, hoa ở Đà Lạt (Lâm Đồng).

 

Các em nhỏ trải nghiệm thu hoạch rau tại nông trại Eco Tân Hưng (phường Tân Hưng, TP. Bà Rịa). Ảnh: Q.Vũ

 

Đối với các HTX có thể phân thành 02 dạng mô hình HTX du lịch nông nghiệp, nông thôn như sau:

 

– HTX sản xuất các sản phẩm phục vụ du lịch: Trong các mô hình này, vai trò của HTX là vừa giúp các thành viên sản xuất ra các sản phẩm nông nghiệp có chất lượng, vừa tạo dựng tour du lịch khép kín cho du khách đến tham quan và trải nghiệm tại HTX. Đồng thời qua đó, tạo cơ hội tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp của thành viên và các sản phẩm khác trên địa bàn. Nổi bật có HTX Cộng đồng Nặm Đăm (tỉnh Hà Giang) đã sản xuất, chế biến dược liệu kết hợp giới thiệu, bán sản phẩm tại các cơ sở du lịch cộng đồng, khu nghỉ dưỡng (homestay) trong bản; HTX H’Mông Cát Cát (SaPa) với các sản phẩm thảo dược phục vụ khách du lịch; HTX Hoa Mộc Châu (tỉnh Sơn La) đã trồng các loại cây ăn quả kết hợp du lịch trải nghiệm, lưu trú. Ở vùng ĐBSCL điển hình có mô hình “Cây xoài nhà tôi” và “Ruộng lúa nhà mình” tại tỉnh Đồng Tháp; hoặc HTX An Thạnh Nam (tỉnh Sóc Trăng) với mô hình du lịch trải nghiệm đi cầu tre dưới tán rừng, câu cá, tham quan rừng bần, bãi nghêu bằng thuyền du lịch.

 

– HTX phát triển du lịch cộng đồng, kết hợp nghỉ dưỡng (homestay): Loại hình này, HTX không tổ chức hỗ trợ thành viên sản xuất nông nghiệp mà chỉ tập trung vào dịch vụ du lịch. HTX đóng vai thực hiện chỉ dẫn khách đến các hộ thành viên và đảm bảo chất lượng dịch vụ của các hộ theo tiêu chuẩn chung của HTX, giảm thiểu tình trạng chênh lệnh về chất lượng và giá cả dịch vụ du lịch giữa các hộ gia đình trong bản. Nhờ HTX mà các hộ gia đình thành viên HTX đã cải tạo nhà ở đủ điều kiện đón khách du lịch đến thăm ở lại. HTX còn kết hợp dịch vụ nghỉ dưỡng (homestay) để phục vụ khách đến tham quan, du lịch. Khách du lịch khi đến đây thường ưa thích mua sắm các sản phẩm do chính người địa phương sản xuất ra (bao gồm cả sản phẩm nông nghiệp và phi nông nghiệp), qua đó vừa giới thiệu được nét đẹp văn hóa vùng miền, dân tộc của dân tộc Êđê, vừa tăng thêm thu nhập cho các gia đình nơi đây.

 

Loại hình HTX làm du lịch này xuất hiện phổ biến ở các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, gắn liền với bản sắc văn hóa đặc trưng của các cộng đồng thôn, bản. Điển hình như: mô hình HTX du lịch nông thôn Bản Áng (tỉnh Sơn La); HTX du lịch thôn “Tha” ở xã Phương Độ- TP. Hà Giang với mô hình du lịch cộng đồng nghỉ dưỡng. HTX dịch vụ du lịch Buôn Jun (huyện Lắk), HTX Dệt thổ cẩm Tơng Bông (TP. Buôn Ma Thuột), bên cạnh việc dệt may, tạo ra các sản phẩm thổ cẩm cung cấp ra thị trường,

 

Đánh giá chung: Mô hình TT, HTX nông nghiệp kết hợp du lịch ở nước ta đang có xu hướng phát triển những năm gần đây và đã có những tác động nhất định đến sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn nói chung và kinh tế hộ gia đình nói riêng. Phát triển hoạt động du lịch trong các TT, HTX nông nghiệp là tăng sự đa dạng về sinh kế, thu nhập cho chủ trang trại và các thành viên HTX, cần được hỗ trợ đầu tư để nhân rộng. Tuy nhiên, việc phát triển TT, HTX kết hợp du lịch đang gặp một số khó khăn, hạn chế chủ yếu sau đây:

 

Thứ nhất, hoạt động du lịch trong các TT, HTX nông nghiệp chủ yếu phát triển tự phát, không có quy hoạch, thiếu sự gắn kết với tour du lịch nên chưa thu hút được nhiều khách du lịch. Sản phẩm du lịch nông nghiệp chưa thực sự hấp dẫn du khách và chưa được chú trọng về mẫu mã, thương hiệu.

 

Thứ hai, lao động làm việc trong các TT, HTX nông nghiệp không được đào tạo, thiếu kiến thức và kỹ năng du lịch nông nghiệp. Vì thế, các TT, HTX nông nghiệp chưa khai thác hết được tiềm năng du lịch bản địa.

 

Thứ ba, do thiếu kinh nghiệm làm du lịch, thiếu khuôn khổ pháp lý dẫn đến nhiều rủi ro trong phát triển nông nghiệp gắn với du lịch như: phát sinh dịch bệnh, đầu tư xây dựng hạ tầng trái quy định (nhất là các công trình phục vụ du lịch xây dựng trên đất nông nghiệp); ô nhiễm môi trường, du nhập tệ nạn vào nông thôn,…

 

Thứ tư, công tác quản lý nhà nước về TT, HTX gắn với du lịch nông nghiệp, nông thôn chưa được hoàn thiện như: Chưa thống nhất cơ quan, đơn vị thực hiện chức năng quản lý nhà nước; Thiếu cơ chế, chính sách hỗ trợ của nhà nước để tạo điều kiện cho các TT, HTX nông nghiệp phát triển dịch vụ du lịch; Thiếu các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn và các quy định về kinh doanh, bảo vệ môi trường cho hoạt động du lịch trong các TT, HTX nông nghiệp.

 

Trải nghiệm thu hoạch bông bí, bí non ở Bảo Gia Farm Camping (phường Thường Thạnh, quận Cái Răng, TP. Cần Thơ). Ảnh: A.L

 

Một số giải pháp phát triển trang trại, hợp tác xã kết hợp du lịch

 

Để phát triển TT, HTX nông nghiệp gắn với du lịch nông nghiệp, nông thôn một cách hiệu quả, bền vững bên cạnh việc tuân thủ các nguyên tắc bình đẳng, bền vững và vì cộng đồng, cần đẩy mạnh thực hiện 04 nhóm giải pháp lớn sau đây:

 

Một là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phát triển hoạt động du lịch nông nghiệp, nông thôn trong các TT, HTX nông nghiệp; lồng ghép hoạt động du lịch vào trong các chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình OCOP ở địa phương. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng các mô hình điển hình về TT, HTX nông nghiệp kết hợp hoạt động du lịch nông nghiệp, nông thôn phù hợp với đặc thù về sản phẩm nông nghiệp, văn hóa, dân tộc của từng địa phương. Từ đó đẩy mạnh các hoạt động thăm quan, giới thiệu để trao đổi, học tập, chia sẻ kinh nghiệm và nhận rộng.

 

Hai là, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho loại hình TT, HTX nông nghiệp kết hợp hoạt động du lịch. Cần phải rà soát, thống kê, đánh giá lại thực trạng các loại hình/mô hình TT, HTX nông nghiệp kết hợp du lịch. Trên cơ sở đó Chính phủ xem xét giao cho một cơ quan, đơn vị làm đầu mối quản lý loại hình này; Tiếp tục bổ sung, hoàn thiện chức năng quản lý nhà nước của Bộ NN&PTNT về TT, HTX kết hợp du lịch; Xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn cho loại hình TT, HTX nông nghiệp kết hợp du lịch.

 

Ba là, tăng cường đào tạo kỹ năng hoạt động du lịch cho các TT, HTX và người dân. Tập trung đào tạo, tập huấn về các kỹ năng cần có của người hướng dẫn khách du lịch trong các TT, HTX nông nghiệp như: Văn hóa, nghệ thuật (cách thức) chào đón và giao tiếp với khách du lịch đến thăm quan, trải nghiệm các hoạt động thuộc công việc của họ tại nơi sản xuất, chế biến sản phẩm nông nghiệp.

 

Bốn là, xây dựng cơ chế chính sách phát triển kinh tế TT, HTX gắn với du lịch nông nghiệp, nông thôn. Trong đó: (1) Nhóm chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp trong các TT, HTX gồm: quy hoạch, xác định các sản phẩm đặc trưng, có thế mạnh của từng địa phương; Xây dựng kế hoạch và triển khai chương trình hỗ trợ đưa sản phẩm OCOP vào tiêu dùng du lịch; Hỗ trợ các TT, HTX bảo quản, chế biến sản phẩm; Tăng cường quảng bá, giới thiệu sản phẩm nông sản được sản xuất bởi các TT, HTX nông nghiệp; (2) Nhóm chính sách hỗ trợ phát triển hoạt động du lịch trong các TT, HTX nông nghiệp: Rà soát, quy hoạch cụ thể đối với các TT, HTX nông nghiệp kết hợp du lịch; Hỗ trợ kết nối các TT, HTX có hoạt động du lịch gắn với các tour, tuyến du lịch của các doanh nghiệp lữ hành; Đào tạo cho lao động làm việc trong các TT, HTX nông nghiệp về kiến thức và kỹ năng du lịch nông nghiệp, nông thôn; Hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng lưu trú cho các TT, HTX có hoạt động du lịch; Điều chỉnh, bổ sung vào quy hoạch và phát triển hạ tầng của địa phương đối với các TT, HTX có hoạt động du lịch nông nghiệp nông thôn.

 

Theo Langmoi.

Trở lại      In      Số lần xem: 31

[ Tin tức liên quan ]___________________________________________________
  • Hơn 120 quốc gia ký kết Hiệp ước Paris về biến đổi khí hậu
  • Một số giống đậu tương mới và mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long
  • Các nước cam kết chống biến đổi khí hậu
  • 12 giống hoa được công nhận bản quyền
  • Thảo luận việc quản lý nước theo cơ chế thị trường
  • Lượng nước ngầm trên Trái đất đạt 23 triệu kilômét khối
  • Sản xuất hồ tiêu thế giới: Hiện trạng và Triển vọng
  • Triển vọng tích cực cho nguồn cung ngũ cốc toàn cầu năm 2016
  • Cây trồng biến đổi gen với hai tỷ ha (1996-2015); nông dân hưởng lợi >150 tỷ usd trong 20 năm qua
  • Cơ hội cho gạo Việt
  • Việt Nam sẽ áp dụng cam kết TPP cho thêm 40 nước
  • El Nino có thể chấm dứt vào cuối tháng 6
  • Chi phí-hiệu quả của các chương trình bệnh động vật "không rõ ràng"
  • Xuất khẩu hồ tiêu: Gậy ông đập lưng ông
  • Đất có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giảm lượng khí nhà kính
  • Quản lý và phát triển thương hiệu gạo Việt Nam
  • Những cách nổi bật để giải quyết những thách thức về hệ thống lương thực toàn cầu
  • Lập bản đồ các hộ nông dân trồng trọt trên toàn thế giới
  • Hỗ trợ chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng ngô
  • Nếu không được kiểm soát, cỏ dại sẽ gây thiệt hại kinh tế tới hàng tỷ USD mỗi năm
Designed & Powered by WEBSO CO.,LTD