Chào mừng Quý độc giả đến với trang thông tin điện tử của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam

Tin nổi bật
Thành tích

Huân chương Ðộc lập

- Hạng 1 - Hạng 2 - Hạng 3

Huân chương Lao động

- Hạng 1 - Hạng 2 - Hạng 3

Giải thưởng Nhà nước

- Nghiên cứu dinh dưởng và thức ăn gia súc (2005)

- Nghiên cứu chọn tạo và phát triển giống lúa mới cho xuất khẩu và tiêu dùng nội địa (2005)

Giải thưởng VIFOTEC

- Giống ngô lai đơn V2002 (2003)

- Kỹ thuật ghép cà chua chống bệnh héo rũ vi khuẩn (2005)

- Giống Sắn KM 140 (2010)

Trung tâm
Liên kết website
lịch việt
Thư viện ảnh
Video
Trung Tâm NC Khoai Tây, Rau và Hoa Đà Lạt

Thống kê truy cập
 Đang trực tuyến :  6
 Số lượt truy cập :  5462608
Đa dạng hóa cây trồng trên đất lúa ở vùng Đồng Tháp Mười – hướng đi mới cần được quan tâm

Đồng Tháp Mười (ĐTM) là sự cấu thành của một phần đất của 03 tỉnh Long An, Đồng Tháp, Tiền Giang với diện tích đất canh tác khoảng 350.000 ha/năm. Cây chủ lực vẫn là lúa, cho sản lượng hàng năm khoảng trên 3 triệu tấn, ngoài ra còn có một số cây trồng cạn khác như: cây đay được trồng ở huyện Thạnh Hóa, Mộc Hóa, (Long An)

Đồng Tháp Mười (ĐTM) là sự cấu thành của một phần đất của 03 tỉnh Long An, Đồng Tháp, Tiền Giang với diện tích đất canh tác khoảng 350.000 ha/năm. Cây chủ lực vẫn là lúa, cho sản lượng hàng năm khoảng trên 3 triệu tấn, ngoài ra còn có một số cây trồng cạn khác như: cây đay được trồng ở huyện Thạnh Hóa, Mộc Hóa, (Long An); Cây khóm, khoai mỡ được trồng ở huyện Tân Phước (Tiền Giang); Cây mè được trồng ở huyện Đức Huệ, Vĩnh Hưng, Tân Hưng, Mộc Hóa (Long An) và huyện Tân Hồng, Hồng Ngự (Đồng Tháp). Tuy nhiên, diện tích những cây này chiếm tỷ lệ còn thấp, chưa xứng với tiềm năng về đất, nước, khí hậu của vùng.

 

Trở lại khoảng 30 năm trở về trước, vùng ĐTM được coi là vùng đất “hoang hóa”, chưa có “sức sống” bởi đất hoang còn nhiều được bao phủ bởi “cỏ năng, cỏ mồm, tràm gió và lúa mùa trồng 01 vụ với năng suất thấp 1,0 -1,5 tấn/ha”. Diện tích lúa ngắn ngày cũng còn thấp và năng suất không cao, khoảng 3-4 tấn/ha. Đồng Tháp Mười thực sự “trở mình” thức giấc và trở thành vựa lúa lớn sau khi Đảng, Nhà nước có chương trình trình khai thác vùng ĐTM từ năm 1985 - 1995. Từ những năm 1996 trở đi, cùng với sự tiếp tục đầu tư phát triển, nhất là khoa học kỹ thuật, ĐTM như tiếp thêm sức mạnh phát triển nhanh hơn, mạnh hơn, toàn vùng đã không còn đất hoang hóa, năng suất cây trồng ngày càng tăng, đặc biệt là năng suất lúa có nơi cho 7-8 tấn/ha, trung bình Đông Xuân đạt 6-7 tấn/ha, Hè Thu 5-6 tấn/ha, đóng góp khoảng 20 % lượng gạo suất khẩu ở Đồng bằng sông Cửu Long (SCL).

 

Đất đai đã thay đổi theo hướng màu mỡ hơn, ít phèn hơn, cơ sở hạ tầng đồng ruộng được đầu tư cải tạo, nước ngọt có quanh năm, nhận thức của người dân được nâng cao, Bộ Nông nghiệp & PTNT đã có chủ trương chuyển đổi cơ cấu và đa dạng hóa cây trồng trên đất lúa, diện tích đất Nông nghiệp rộng …tất cả đã hội tụ đủ thành yếu tố và điều kiện không chỉ cho sản xuất lúa mà cả một số cây trồng khác theo hướng “đa dạng hóa cây trồng, xây dựng và phát triển vùng sản xuất Nông nghiệp theo hướng hàng hóa”. Đây là một thực tế, cần được quan tâm đầu tư và phát triển.

 

1. Mục tiêu của đa dạng hóa cây trồng ở vùng ĐTM

 

- Tạo sự đa dạng sản phẩm nông nghiệp, đảm bảo sự cân đối về loại và lượng giữa nguồn cung cấp và nhu cầu, trong đó có nhu cầu tiêu dùng trực tiếp, chế biến và xuất khẩu.

- Gia tăng giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích, tăng thu nhập, nâng cao mức sống của người nông dân, góp phần xóa đói giảm nghèo tiến tới làm giàu.

- Phát huy được tiềm năng về đất, nhất là vùng đất xám rộng lớn dọc biên giới Campuchia (tiếp giáp với tỉnh Long An, Đồng Tháp), đủ điều kiện thiên nhiên và nguồn lực lao động.

- Tạo dựng được một nền nông nghiệp bền vững không chỉ về khía cạnh khoa học công nghệ, kinh tế, xã hội mà còn về môi trường sinh thái, tài nguyên đất và nước…

- Rút ngắn được khoảng cách về mức sống giữa nông thôn và thành thị, khuyến khích nông nghiệp phát triển tạo ra một nền kinh tế đất nước hài hòa, cân đối giữa phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại và một nền nông nghiệp “vững chắc” làm nền trong chiến lược phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội của đất nước nói chung.

 

2. Các loại cây trồng - hệ thống cây trồng mới đề xuất nghiên cứu - phát triển

 

Sự tồn tại của một số cây trồng ở một số vùng nhiều năm nay đã thể hiện tính phù hợp, ưu thế của nó như: Cây khóm, cây khoai mỡ được trồng trên vùng đất phèn có hệ thống đê bao ở huyện Tân Phước (Tiền Giang), đây là vùng chuyên canh; Cây đay (bô) được trồng ở huyện Thạnh Hóa, Mộc Hóa (Long An) trong vụ Hè Thu trên nền đất lúa.

 

Tuy nhiên, dựa theo tiềm năng và đặc tính sinh học của một số cây trồng, cũng như tham khảo kết quả nghiên cứu của những năm trước, chúng ta có thể đưa vào nghiên cứu và phát triển một số cây trồng mới như cây mè (vừng), cây ngô (bắp), đậu nành (đậu tương), đậu phộng (lạc) thích ứng với từng loại đất. Qua nghiên cứu và phân tích những yếu tố liên quan, chúng tôi đưa ra một số cây trồng mới và bố trí theo cơ cấu mùa vụ, hệ thống nông nghiệp như sau:

 

a) Đối với vùng đất xám

+ Lúa Đông Xuân sớm - mè Xuân Hè - lúa Hè Thu

+ Lúa Đông Xuân sớm - mè Xuân Hè - bắp Hè Thu

+ Lúa Đông Xuân - đậu phộng Hè Thu

b) Đối với đất phèn nhẹ, đất phèn trung bình

   + Lúa Đông Xuân - Bắp Hè Thu

   + Lúa Đông Xuân - Đậu nành Hè Thu                   

 

3. Các bước đi trong công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở vùng Đồng Tháp Mười

 

Bước 1: Đánh giá chi tiết điều kiện, tiềm năng, triển vọng phát triển

 

Cần đánh giá và xác định cụ thể tiềm năng phát triển (phát triển ở đâu, trên vùng đất nào, loại cây trồng có ưu thế, qui mô diện tích, sản lượng dự kiến và thị trường tiêu thụ…sau đó đưa vào chủ trương của địa phương. Có tính đến yếu tố tập quán canh tác (tính bản địa) của người dân để khi triển khai có tính khả thi cao. Để làm tốt bước này, cần có một hoạt động điều tra, khảo sát, phân tích của một nhóm chuyên gia. Đây là bước quan trọng, quyết định đến định hướng đúng, hay sai.

 

Bước 2: Xây dựng kế hoạch đưa vào chủ trương của địa phương

 

Căn cứ vào kết quả của bước 1, chọn được đơn vị có năng lực nghiên cứu - phát triển xây dựng được một kế hoạch chi tiết thể hiện rõ quan điểm, chủ trương, có tính khoa học, tính thực tiễn…kế hoạch này phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt làm cơ sở pháp lý xây dựng đề tài/dự án nghiên cứu và phát triển.

 

Bước 3: Xây dựng được thuyết minh đề tài/dự án nghiên cứu khoa học

 

Để làm được bước này, cần một nhóm chuyên gia có năng lực chuyên môn trực tiếp viết thuyết minh đề tài/dự án và cũng là người trực tiếp triển khai thực hiện khi đề tài/dự án được phê duyệt. Đề tài/dự án sẽ có một Hội đồng Khoa học được thành lập theo quy định để đánh giá, đóng góp, sau đó trình đến cơ quan quyết định phê duyệt.

 

Bước 4: Triển khai đề tài/ dự án đã được phê duyệt

 

Chủ nhiệm đề tài/dự án và đơn vị thực hiện có trách nhiệm triển khai đảm bảo tiến độ theo thời gian, không gian và nội dung trong thuyết minh - có báo cáo tiến độ và báo cáo hoàn thành năm theo qui định.

 

Bước 5: Đánh giá, nghiệm thu đề tài/dự án

 

Cơ quan quản lý, cơ quan chủ quản thành lập Hội đồng nghiệm thu đề tài/dự án theo qui định. Chủ nhiệm đề tài, đơn vị thực hiện có trách nhiệm hoàn thành báo cáo và trình bày kết quả trước Hội đồng. Hội đồng sẽ đánh giá kết quả theo qui định dựa trên kết quả thực hiện thông qua sự trình bày, phản biện của những người có liên quan.

 

Bước 6. Xây dựng mô hình, phát triển mở rộng sản xuất

 

Cơ quan quản lý địa phương, cơ quan chủ quản, cơ quan thực hiện đề tài/dự án phối hợp tổ chức một cuộc Hội thảo với nhiều thành phần như sau: Đơn vị thực hiện, doanh nghiệp, nông dân và tổ chức xã hội thảo luận việc phát triển mở rộng diện tích đối với loại cây trồng và mô hình được chọn với mục tiêu: sản xuất ra sản phẩm hàng hóa, có nhà doanh nghiệp tiêu thụ, cùng với những chính sách hỗ trợ khác giúp nông dân yên tâm sản xuất.

 


ThS Nguyễn Viết Cường - Trung tâm NC và PT NN Đồng Tháp Mười, Viện KHKTNN miền Nam

Điện thoại: 0913 750 138; Email: vietcuongdtm@vnn.vn

Trở lại      In      Số lần xem: 1333

[ Tin tức liên quan ]___________________________________________________
Designed & Powered by WEBSO CO.,LTD