Công nghiệp cơ khí và khát vọng tự cường

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, dù dùng thước đo nào thì năng suất lao động của chúng ta vẫn thấp so với các nước trong khu vực chứ chưa nói đến các nước công nghiệp phát triển.

Cụ thể, năm 2018, năng suất lao động của ta chỉ bằng 1/30 lần Singapore, bằng 29% của Thái Lan, bằng 13% của Malaysia và bằng 44% của Philippines. Nếu không nhanh chóng cải thiện vấn đề này thì tụt hậu, bị bỏ lại không chỉ là nguy cơ.

Mới đây, tại Hội nghị Cải thiện năng suất lao động quốc gia, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: Chỉ số năng suất lao động của chúng ta chưa cao do xuất phát điểm thấp, lao động nông nghiệp còn cao, mức độ cơ giới hóa thấp... Muốn nâng cao năng suất lao động nói chung, năng suất lao động nông nghiệp nói riêng, Thủ tướng khẳng định: Phải nhanh chóng giảm lao động trong nông nghiệp trên cơ sở áp dụng tiến bộ kỹ thuật, khoa học công nghệ và cơ giới hóa ngành nông nghiệp…

Thực tế cho thấy, năng suất cây trồng, vật nuôi của nước ta là cao. Theo các chuyên gia, nhiều cây trồng, vật nuôi của ta có năng suất sinh học chạm trần, rất khó tăng thêm. Nhưng vì nhiều lý do, trong đó có nguyên nhân người lao động nông nghiệp chiếm tỷ lệ cao, lại thêm chất lượng nông sản chưa được kiểm soát tốt, sản phẩm chưa qua chế biến, chưa đa dạng và chưa có thương hiệu nên giá trị gia tăng thấp. Những điều đó khiến năng suất lao động đầu người thấp. Muốn tăng năng suất lao động thì việc đầu tiên phải cơ giới hóa nông nghiệp và nâng tầm công nghiệp bảo quản chế biến.

Theo báo cáo của VAMA, tỷ lệ nội địa hóa một chiếc xe của ta còn rất cao, tới 80%, trong khi của Thái Lan và Indonesia chỉ là 10 và 20%; ngành cơ khí mới đáp ứng 32% nhu cầu trong nước. Điều đó cho thấy ngành cơ khí của ta đang tụt hậu.

Theo ông Nguyễn Văn Thụ, Chủ tịch Hiệp hội Cơ khí Việt Nam, nhìn chung, trình độ công nghiệp Việt Nam vẫn lạc hậu, nhiều ngành và lĩnh vực then chốt của Việt Nam đi sau thế giới cả thế kỷ.

Về cơ giới hóa nông nghiệp, trong một hội thảo do Báo Kinh tế nông thôn tổ chức, ông Nguyễn Thế Hà, Công ty TNHH cơ khí Bùi Văn Ngọ cho rằng, cơ giới hóa nông nghiệp của ta mới trên cấp độ 1.0 một chút. Nếu không nhanh chóng cơ giới hóa thì chúng ta không thể vượt lên, không thể thực hiện khát vọng thịnh vượng và tự chủ. Tại Hội nghị phát triển công nghiệp cơ khí vừa qua, ông Hà đã đặt câu hỏi với Thủ tướng về quyết tâm phát triển công nghiệp cơ khí Việt Nam: “Thủ tướng có quyết chiến không? Chính phủ có quyết chiến không?”

Kết luận Hội nghị Phát triển công nghiệp cơ khí Việt Nam, Thủ tướng nhấn mạnh: Công nghiệp cơ khí là xương sống, trụ cột của nền kinh tế, nếu phát triển tốt cả số lượng và chất lượng thì sẽ góp phần làm cho nền kinh tế Việt Nam tự cường trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Trả lời câu hỏi của ông Hà, Thủ tướng khẳng định: Tôi nói là Chính phủ, Thủ tướng “quyết chiến” để đưa nền cơ khí Việt Nam “tiến bước” và nhấn mạnh: Sau hội nghị sẽ có nghị quyết của Chính phủ về giải pháp phát triển cơ khí Việt Nam. Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương tiếp thu các ý kiến để có một nghị quyết tốt, mang hơi thở cuộc sống. Chính sách phải “đi tắt đón đầu” để cơ khí phát huy lợi thế người đi sau trong bối cảnh hội nhập.

Hy vọng, các cơ quan chuyên môn được Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cùng nhịp với ý chí của Thủ tướng để cơ khí Việt có thời hoàng kim mới.