Nghiên cứu giải pháp bảo vệ thực vật bền vững, thân thiện môi trường

Ngày 12/7, Hội thảo khoa học bảo vệ thực vật quốc gia lần thứ V năm 2026 với chủ đề “Giải pháp bảo vệ thực vật đảm bảo an toàn nông sản và bảo vệ môi trường” đã được khai mạc tại Đắk Lắk. Hội thảo diễn ra từ ngày 12-14/7, do Hội Khoa học kỹ thuật bảo vệ thực vật Việt Nam, Hội Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam và Trường Đại học Tây Nguyên phối hợp tổ chức.

Kết nối tri thức

Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Như Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, trong bối cảnh mới, bảo vệ thực vật không chỉ là một biện pháp bảo vệ cây trồng, bảo vệ thực vật đơn thuần, mà hoạt động đó còn gắn liền với một hệ sinh thái nông nghiệp, trong đó có hệ sinh thái đất, hệ sinh thái côn trùng, hệ sinh thái cây trồng. Do đó, ngành bảo vệ thực vật phải góp phần bảo vệ hệ sinh thái, bảo vệ sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

Mặt khác, sản xuất nông nghiệp bên cạnh phục vụ thị trường trong nước còn phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu. Điều này đặt ra những đòi hỏi lớn đối với nhiều cấp nhiều ngành, trong đó có những người làm khoa học và quản lý trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật.

TS Nguyễn Như Cường hy vọng sau cuộc hội thảo, các báo cáo khoa học, các ý kiến đóng góp và các bài tham luận từ các chuyên gia, các nhà khoa học sẽ góp phần định kế hoạch, nhiệm vụ, chiến lược dài hơi về nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực bảo vệ thực vật. Trên cơ sở kế hoạch đó, nhằm xác định những nhiệm vụ cụ thể, cho từng giai đoạn và từng đối tượng cây trồng cụ thể.

Hội thảo năm nay diễn ra trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đẩy mạnh chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, giảm phát thải và nâng cao chất lượng nông sản để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

Mục tiêu của hội thảo nhằm cập nhật những thành tựu khoa học, công nghệ mới trong lĩnh vực bảo vệ thực vật. Đồng thời tạo diễn đàn để các nhà khoa học, giảng viên, doanh nghiệp, cán bộ kỹ thuật và nông dân chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi các mô hình thực tiễn và mở rộng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ. 

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Nguyên, Hội thảo khoa học bảo vệ thực vật quốc gia lần thứ V quy tụ đông đảo các nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu, các trường đại học, các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp trên cả nước với nhiều bài báo khoa học về công nghệ mới, bảo vệ thực vật sinh học, quản lý dịch hại, thuốc bảo vệ thực vật, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các giải pháp phục vụ trên nền nông nghiệp xanh. 

Chương trình hội thảo được tổ chức nhiều phiên gồm có phiên toàn thể và các phiên tiểu ban chuyên sâu, tạo điều kiện để trao đổi học thuật và kết nối nghiên cứu với thực tiễn sản xuất.

Không chỉ là nơi công bố các kết quả nghiên cứu, hội thảo còn được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa nghiên cứu với sản xuất, giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp và người nông dân. Những kết quả trao đổi tại hội thảo sẽ góp phần thúc đẩy việc đưa nhanh các tiến bộ kỹ thuật vào đồng ruộng, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Hướng tới nông nghiệp bền vững

GS.TS Nguyễn Văn Tuất, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật Bảo vệ thực vật Việt Nam cho biết, hiện nay việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học không chỉ gây tồn dư độc hại trong nông sản, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn làm suy thoái đất, ô nhiễm nguồn nước và mất cân bằng hệ sinh thái. Đồng thời, biến đổi khí hậu đã làm cho ngày càng xuất hiện nhiều loài sâu bệnh mới và kháng thuốc khiến việc bảo vệ cây trồng theo cách truyền thống không còn hiệu quả. 

Trước thực trạng đó, việc nghiên cứu và triển khai các giải pháp bảo vệ thực vật bền vững, thân thiện với môi trường là yêu cầu cấp thiết nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng nông sản, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới một nền nông nghiệp phát triển bền vững.

Theo GS.TS Nguyễn Văn Tuất, hội thảo lần này sẽ tập trung vào các nội dung chính: sinh vật gây hại cây trồng nông, lâm nghiệp và biện pháp quản lý theo hướng IPM/IPHM; chọn tạo và phát triển giống cây trồng chống chịu, kháng với sinh vật gây hại; các biện pháp tăng sức đề kháng của cây trồng nông lâm nghiệp đối với sinh vật gây hại; thúc đẩy sử dụng chế phẩm sinh học trong phòng chống sinh vật gây hại trên cây trồng nông, lâm nghiệp theo hướng sản xuất nông nghiệp xanh và bền vững.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng giới thiệu các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật liên quan đến bảo vệ thực vật như nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp hữu cơ…. để thích ứng với biến đổi khí hậu theo hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, nông nghiệp tuần hoàn.

Trong khuôn khổ hội thảo sẽ diễn ra lễ ký kết các văn bản ghi nhớ hợp tác giữa các cơ quan nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp về nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đào tạo cán bộ và phát triển nguồn nhân lực. Đây được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho nhiều chương trình hợp tác lâu dài, góp phần đưa các kết quả nghiên cứu nhanh chóng đến với thực tiễn sản xuất. 

Theo Ban tổ chức, chuỗi hoạt động của hội thảo không chỉ góp phần lan tỏa các ý tưởng và sáng kiến mới trong lĩnh vực bảo vệ thực vật mà còn thu hút sự tham gia của nhiều nguồn lực xã hội để đồng hành cùng ngành nông nghiệp. Thông qua sự kết nối giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân, những công nghệ, quy trình và giải pháp tiên tiến sẽ có thêm cơ hội được ứng dụng rộng rãi, góp phần xây dựng nền nông nghiệp an toàn, hiệu quả, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển theo hướng xanh, bền vững.