Nghiên cứu khả năng kết hợp của một số dòng ngô tự phối thuộc nhóm chín sớm góp phần phục vụ sản xuất hạt giống ngô lai (ThS. Nguyễn Thế Hùng, Email: hung.nt@iasvn.org)

TÓM TẮT

Đề tài “Nghiên cứu khả năng kết hợp của một số dòng ngô tự phối thuộc nhóm chín sớm góp phần phục vụ sản xuất hạt giống ngô lai” được thực hiện nhằm mục đích phát triển giống ngô lai chín sớm có tiềm năng năng suất cao và giá thành thấp.

Với 10 dòng thuần và 2 cây thử từ các nguồn khác nhau, được đánh giá khả năng kết hợp, tạo ra các tổ hợp lai đơn tại tỉnh Đồng Nai. Đánh giá khả năng kết hợp của các dòng được thực hiện qua hai phương pháp: lai đỉnh và luân giao. Các tổ hợp lai từ lai đỉnh và luân giao được thử nghiệm trên đồng ruộng theo kiểu khối đầy đủ ngẫu nhiên (RCBD) với 4 lần nhắc lại trong thời gian 2002-2003. Qua nghiên cứu đã xác định được một số dòng có khả năng kết hợp cao thích hợp cho việc lai tạo, một vài tổ hợp lai ưu tú được đưa vào khảo nghiệm giống.

Những kết quả đạt được từ nghiên cứu này như sau:

1. Đánh giá khả năng kết hợp của dòng thuần qua lai đỉnh và luân giao cho thấy 3 dòng thuần IL 2845, IL 51 và ILD 3 đều có khả năng kết hợp cao. Riêng dòng IL 2845 có phương sai khả năng kết hợp riêng cao rất thích hợp cho việc tạo giống lai cụ thể. Năng suất hạt các dòng thuần này khá (29-32 tạ/ha), thích hợp trong việc chọn làm dòng bố mẹ trong sản xuất hạt lai F1
2. Bảy tổ hợp lai CT 27 x IL 2845, CT 27 x ILD 3, CT 27 x IL 51, CT 18 x IL 51, CT 18 x ILD 3, IL 2845 x IL 51 và IL 2845 x ILD 3 đứng đầu về khả năng kết hợp riêng ở đặc tính năng suất, tiềm năng năng suất vượt đối chứng G 49 từ 16.49% đến 45.15%. Các tổ hợp lai ưu tú này có khả năng chống chịu khá hơn giống G 49, có thời gian sinh trưởng thuộc nhóm chín trung bình –sớm.
3. Kết quả sản xuất thử hạt lai của tổ hợp IL 2845 x IL 51 ở Đồng Nai cho thấy hoàn toàn có khả năng sản xuất hạt giống lai đơn F1 với chi phí thấp, giá bán có thể chỉ bằng 60% so với giống ngoại nhập.