Tại Bắc Mỹ, giá chuối được dự báo sẽ còn tăng cao hơn khi các nhà cung cấp chuẩn bị ký kết hợp đồng cho năm tới. Trái ngược với đà phục hồi này, người trồng chuối tại Ấn Độ lại đối mặt với tình cảnh giá giảm sâu do gián đoạn xuất khẩu và nguồn cung trong nước dư thừa. Tại Nam Phi, giá bán vẫn chịu áp lực dù nguồn cung chuối cỡ lớn giảm mạnh, trong khi Úc tiếp tục báo cáo nguồn cung dồi dào với sức mua có sự phân hóa theo từng vùng.

Tại châu Âu, thị trường chuối Hà Lan đã phục hồi đáng kể trong thời gian ngắn. Mặc dù giá hiện tại vẫn đang ở mức cao, điều này chủ yếu là do thị trường vừa bước ra khỏi đợt sụt giảm kỷ lục trong mùa hè vừa qua giai đoạn thấp nhất trong nhiều năm khi nhu cầu đối với cả chuối hữu cơ lẫn chuối thông thường đều chạm đáy. Nguồn cung quá dồi dào trong giai đoạn đầu năm và mùa hè là nguyên nhân chính dẫn đến mức giá thấp trước đó, trái ngược hoàn toàn với tình trạng thiếu hàng của năm ngoái. Tuy nhiên, kể từ cuối tháng 8, thị trường đã khởi sắc trở lại và đưa giá chuối xanh giao dịch về mức hợp lý từ 15 đến 16,50 euro.

Tại Ý, thị trường chuối đang bắt đầu khởi sắc với sức tiêu thụ gia tăng. Theo các nhà buôn lớn, giá bán buôn hiện dao động từ 20 đến 25 euro mỗi thùng tùy thuộc vào chất lượng và thương hiệu. Hiện các nhà cung cấp ở Trung và Nam Mỹ đang phải đối mặt với chi phí gia tăng ở mọi khâu, đặc biệt là chi phí hậu cần tăng tới 25%, bên cạnh giá phân bón và bao bì bìa liên tục leo thang. Mặc dù doanh số tiêu thụ cao, biên lợi nhuận mỏng khiến các thương lái thu được rất ít lợi nhuận. Đáng chú ý, các chuỗi bán lẻ lớn vẫn chưa đánh giá đúng mức sự gia tăng chi phí này và liên tục từ chối yêu cầu tăng giá bán từ phía người trồng.

Tại Pháp, dự kiến tổng lượng nhập khẩu chuối ròng sẽ đạt khoảng 900.000 tấn trong vòng 12 tháng, phản ánh xu hướng gia tăng tiêu thụ tổng thể. Dù chuối vẫn là loại trái cây có giá rẻ nhất trên kệ siêu thị, các nhà máy chế biến đang gặp áp lực lớn từ chi phí hậu cần và nhân công gia tăng, đặc biệt sau đợt điều chỉnh tăng lương tối thiểu. Do các chi phí phát sinh trong khâu làm chín và phân phối chưa được chuyển sang giá bán lẻ, sản lượng tiêu thụ tuy tăng nhưng giá trị thu về vẫn ở mức thấp. Bên cạnh đà cạnh tranh giá gay gắt giữa các nhà bán lẻ, người trồng cũng bày tỏ mối lo ngại lớn về tác động tiềm tàng của hiện tượng El Niño tiếp theo.

Ở khu vực Trung Âu, giá bán buôn chuối tại Đức nhìn chung ổn định và tương đương cùng kỳ năm ngoái do nguồn cung đáp ứng tốt khả năng lưu kho, ngoại trừ sự giảm nhẹ ở phân khúc chuối hạng hai và hạng ba tại chợ đầu mối Munich do sức mua yếu. Trong khi đó tại Áo, nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, dịch bệnh thực vật, chi phí leo thang và sự bất ổn của chuỗi cung ứng, tổ chức Fairtrade Áo đã thông báo sẽ tăng giá tối thiểu đối với chuối thêm 3,9% từ năm 2027. Mức giá sàn này sẽ được điều chỉnh khác nhau tùy thuộc vào từng quốc gia xuất xứ nhằm mang lại sự ổn định tài chính tốt hơn cho người nông dân.

Tại thị trường Bắc Mỹ, nguồn cung chuối đã gia tăng từ cuối tháng 9 và dự kiến sẽ duy trì ở mức cao cho đến cuối tháng 11 nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi từ đợt ra quả vào mùa xuân. Dù mùa hè có thời tiết khô hạn hơn do ảnh hưởng của El Niño, hầu hết các trang trại đều chủ động nguồn nước nhờ hệ thống tưới tiêu. Lượng mưa hiện đang tăng lên ở phần lớn các vùng trồng trọt, làm giảm lượng ánh sáng mặt trời và có khả năng khiến sản lượng sụt giảm mạnh hơn bình thường trong tháng 11 và tháng 12. Hiện tại, nhu cầu tiêu thụ đã ổn định hơn dù đà phục hồi vào đầu mùa khai trường diễn ra khá chậm do các đợt điều chỉnh giá trước đó. Ngành chuối Bắc Mỹ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề từ việc gia tăng chi phí phân bón, bao bì, vận tải và đặc biệt là giá dầu diesel tăng cao do đặc thụ vận chuyển đường dài. Bên cạnh đó, sự suy yếu của đồng đô la Mỹ đồng tiền giao dịch chính của mặt hàng này cũng tác động đến giá cả. Trong bối cảnh mùa đàm phán hợp đồng đang diễn ra, giá trị hợp đồng và giá bán tổng thể tại Bắc Mỹ dự kiến sẽ tăng cao đáng kể trong năm tới.

Trái ngược với đà hồi phục ở phương Tây, người trồng chuối tại khu vực Jalgaon thuộc Ấn Độ đang đối mặt với đợt khủng hoảng giá nghiêm trọng do gián đoạn xuất khẩu sang thị trường chủ lực Iran, nguồn cung nội địa dư thừa và lượng mưa giảm ảnh hưởng đến chất lượng trái. Tại làng Sule, một nông dân đã phải phá bỏ toàn bộ vườn chuối rộng 1,62 ha với sản lượng hơn 50 tấn sau khi nhận được mức giá chào mua chỉ khoảng 0,03 euro/kg, dù đã đầu tư hơn 6.200 euro. Mức giá này thấp hơn rất nhiều so với mức 0,11 đến 0,16 euro/kg trước đó, trong khi chi phí trồng trọt lên tới 0,11 euro/kg (thậm chí có thời điểm giá giảm xuống 0,07 euro/kg vào tháng 3). Tại bang Madhya Pradesh lân cận, giá bán buôn đạt 0,20 euro/kg. Hiện chính quyền địa phương đang tiến hành điều tra vụ việc. Với sản lượng 4 triệu tấn mỗi năm từ hơn 50.000 hộ dân, ngành chuối Jalgaon đang hứng chịu ảnh hưởng từ hạn hán và đưa ra lời kêu gọi chính phủ hỗ trợ các khoản trợ cấp tương tự như đối với người trồng hành tây.

Tại Nam Phi, sản lượng chuối đặc biệt là các loại kích thước lớn và cực lớn đang rơi vào tình trạng khan hiếm do hậu quả của đợt lũ lụt kéo dài 6 đến 7 tuần tại Mozambique và vùng Lowveld vào đầu năm. Sự cố này làm chậm quá trình phát triển, gián đoạn đợt ra hoa trước mùa đông và dự kiến có thể tạo ra một đỉnh điểm bùng nổ sản lượng từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2027. Mặc dù nguồn cung giảm, giá chuối Nam Phi vẫn chịu áp lực lớn do sự cạnh tranh từ lượng bơ và trái cây họ cam quýt dội ngược về thị trường nội địa khi xuất khẩu gặp khó khăn. Sức mua của người tiêu dùng cũng suy giảm do áp lực kinh tế, chi phí nhiên liệu tăng và các vụ việc bài ngoại khiến tiểu thương phi chính thức rời bỏ thị trường. Mặc dù việc mở cửa trường học giúp kích thích nhu cầu đối với chuối cỡ nhỏ và vừa, sự chênh lệch giá giữa các kích cỡ vẫn rất lớn (chuối cỡ cực lớn 18 kg đạt từ 10,8 đến 13,4 euro, cao hơn khoảng 5,3 euro so với cỡ trung bình). Biên lợi nhuận của người trồng Nam Phi đang bị thu hẹp nghiêm trọng do chi phí trồng, đóng gói và vận chuyển tăng cao, dẫn đến rủi ro sản lượng thu hoạch lớn hơn cũng không đồng nghĩa với thu nhập tốt hơn.

Cuối cùng, tại thị trường Úc, chất lượng chuối được ghi nhận rất tốt với quả dày, đẹp và nguồn cung luôn dồi dào quanh năm giúp loại bỏ tình trạng thiếu hụt theo mùa. Nhu cầu tiêu thụ có sự phân hóa theo khu vực, trong khi Brisbane ghi nhận doanh số kỷ lục thì Melbourne lại có sức mua khá yếu, dù giá cả toàn quốc vẫn duy trì ở mức hợp lý. Ngành chuối Úc hiện tự chủ tốt nhờ các nhà trồng trong nước, nhưng đang xuất hiện mối lo ngại về hàng nhập khẩu tiềm năng từ Philippines. Giống như các loại nông sản tươi khác, an toàn sinh học tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu đối với ngành chuối Úc do hạn chế về đa dạng di truyền của loại cây trồng này.

Bích Thủy - Vinanet/VITIC (Theo FreshPlaza)