Xây dựng người nông dân thời đại mới với khát vọng vươn lên

Uỷ viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã có bài phát biểu quan trọng chỉ đạo Đại hội.

Khẳng định vai trò chủ thể của nông dân

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 vùa được tổ chức trọng thể từ ngày 7-8/6 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, thành phố Hà Nội. Đây là sự kiện chính trị xã hội quan trọng của giai cấp nông dân và nhân dân cả nước. Đại hội diễn ra với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đột phá - Hợp tác - Phát triển”.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn khẳng định giai cấp nông dân và Hội Nông dân luôn một lòng đi theo Đảng, đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong giai đoạn mới, Hội tập trung phát triển "sinh kế nông thôn xanh - nông nghiệp số - chuỗi giá trị", gắn với kinh tế tập thể nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới. Đại hội lần này có nhiệm vụ đánh giá kết quả nhiệm kỳ VIII và đề ra phương hướng, giải pháp cho giai đoạn 2026–2031, bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Báo cáo tại Đại hội, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân Việt Nam Phan Như Nguyện cho biết, trong nhiệm kỳ qua, dù gặp nhiều thách thức, công tác Hội đã đạt được nhiều thành tựu vượt bậc. Nhiều chỉ tiêu quan trọng đã đạt và vượt kế hoạch đề ra như tuyên truyền, giáo dục chính trị: Đạt 118,1% kế hoạch; Phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi: Hằng năm vận động 6,5 triệu hộ đăng ký (đạt 112,6% kế hoạch), với hơn 3,4 triệu hộ đạt danh hiệu giỏi các cấp (vượt 27,5% chỉ tiêu); Xây dựng nông thôn mới: Nông dân đã hiến trên 530 ha đất, đóng góp 4,6 triệu ngày công và làm mới, sửa chữa hơn 3,5 nghìn km đường giao thông nông thôn; Hỗ trợ vốn và chuyển đổi số: Quỹ Hỗ trợ nông dân đạt 5.523,4 tỷ đồng. Đã hỗ trợ hơn 607.000 hộ tham gia sàn thương mại điện tử (vượt 21,5% chỉ tiêu nhiệm kỳ).

Đặc biệt, Hội đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 4 Đề án quan trọng, tạo động lực bứt phá cho hoạt động Hội và hỗ trợ nông dân liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Tại phiên khai mạc trọng thể, đồng chí Trần Cẩm Tú, Uỷ viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã có bài phát biểu quan trọng chỉ đạo Đại hội, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với giai cấp nông dân và Hội Nông dân Việt Nam.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú khẳng định Đảng, Nhà nước luôn nhất quán quan điểm nông nghiệp, nông thôn, nông dân là ba thành tố có mối quan hệ mật thiết, gắn bó, là chiến lược quan trọng để phát triển bền vững đất nước, trong đó nông dân là chủ thể, là trung tâm của quá trình phát triển.

Vì vậy, Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam không chỉ có nhiệm vụ đánh giá chặng đường vừa qua, mà quan trọng hơn là phải xác định tầm nhìn, định hướng đi mới, đột phá, thực chất để hiện thực hóa các chủ trương của Đảng thành sự giàu có, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc của mỗi miền quê và cùng mỗi gia đình nông dân Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ tới, Thường trực Ban Bí thư đề nghị Hội Nông dân Việt Nam phải tiếp tục đổi mới mô hình tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động của Hội Nông dân các cấp đảm bảo tinh gọn, thống nhất, phối hợp thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, đáp ứng được mục tiêu và yêu cầu đặt ra.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kiên quyết chống bệnh quan liêu, bệnh hình thức và bệnh thành tích trong hoạt động hội.

Thường trực Ban Bí thư lưu ý các cấp hội phải lấy người nông dân làm trung tâm, chủ thể, làm mục tiêu và động lực trong tất cả các hoạt động của hội.

Trong quá trình chuyển đổi số, người nông dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải thực sự trở thành trung tâm, chủ thể và động lực phát triển.

Cùng với đó hỗ trợ phát triển các mô hình kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn, xây dựng người nông dân văn minh, chuyên nghiệp, có trình độ, năng lực tổ chức sản xuất tiên tiến, làm chủ quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn gắn với hợp tác xã, cụm liên kết với chế biến thị trường và triển khai hiệu quả mô hình "sinh kế nông thôn xanh - nông nghiệp số - chuỗi giá trị".

Đưa khoa học công nghệ, chuyển đổi số của trung tâm sản xuất, chuẩn hóa quy trình chuẩn hóa chất lượng, nâng cao truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, đáp ứng được những chuẩn mực khắt khe của các thị trường ở khu vực và trên thế giới theo như tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Đồng thời đề nghị Hội Nông dân Việt Nam thường xuyên tổ chức đối thoại, lắng nghe nông dân nói để nông dân được biết, được bàn, được làm, được giám sát, được kiểm tra và được hưởng thụ.

Hình thành thế hệ “nông dân số”

Phát biểu tham luận tại Đại hội Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là những động lực chủ yếu cho tăng trưởng. Đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường, đây là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền nông nghiệp Việt Nam.

"Trong quá trình chuyển đổi, người nông dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải thực sự trở thành trung tâm, chủ thể và động lực phát triển. Nông dân cần phát huy vai trò trong phát triển kinh tế nông nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển kinh tế tập thể, chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và xây dựng cộng đồng nông thôn văn minh", Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung phát biểu tại Đại hội. 

Để thực hiện mục tiêu này, Thứ trưởng Hoàng Trung đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất: Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn theo hướng hiện đại; thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân trong nông nghiệp, tích tụ đất đai, phát triển vùng nguyên liệu lớn và tạo điều kiện thuận lợi để nông dân tiếp cận đất đai, tín dụng, khoa học công nghệ, thị trường.

Thứ hai: Hoàn thiện các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.

Thứ ba: Ưu tiên đầu tư phát triển nguồn nhân lực nông thôn, chuyển từ hỗ trợ sản xuất sang nâng cao năng lực người sản xuất, xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, có khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường và công nghệ; đồng thời thu hút trí thức trẻ, thanh niên và lao động chất lượng cao tham gia phát triển nông nghiệp.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam, phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi hội viên, là cầu nối giữa nông dân với Đảng, Nhà nước, doanh nghiệp và nhà khoa học; góp phần hình thành thế hệ “nông dân số” đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Diểm sáng nông nghiệp Thủ đô

Phát biểu tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031, bà Phạm Hải Hoa – Chủ tịch Hội Nông dân TP. Hà Nội cho biết, Hà Nội là đô thị đặc biệt có trên 60% dân số sống ở khu vực nông thôn, với tầm nhìn phát triển Thủ đô 100 năm, nông nghiệp đô thị Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số, thích ứng với quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, đồng thời phát huy vai trò là “lá phổi xanh” của đô thị.

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển nông nghiệp đô thị hiện đại, lấy giá trị gia tăng, chuỗi giá trị và thị trường làm trung tâm, tạo nền tảng cho sự phát triển xanh và bền vững của Thủ đô.

Hội Nông dân thành phố Hà Nội có gần 370.000 hội viên sinh hoạt ở 2.432 chi hội tại 79 xã, phường đang khẳng định vai trò tiên phong với định hướng “Nông dân số – Nông nghiệp sạch – Môi trường xanh”, chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, từ “sản lượng” sang “giá trị”, từ “canh tác truyền thống” sang “nông nghiệp xanh, số và tuần hoàn”.

Đại diện lãnh đạo TP Hà Nội, Hội Nông dân TP Hà Nội, Đại sứ Pakistan tham quan các gian hàng tại Phiên chợ Nông sản sạch - an toàn do Hội Nông dân TP Hà Nội tổ chức ngày 18/4 vừa qua. 

Lấy chuyển đổi số làm đòn bẩy, Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã triển khai hiệu quả mô hình “Cán bộ số – Chi hội số – Nông dân số”. Đáng chú ý, Hội Nông dân TP Hà Nội đã số hóa cập nhập 97% dữ liệu hội viên với 46 trường thông tin trên nền tảng “Nông dân Thủ đô số” tích hợp trên hệ thống “Công dân Thủ đô số - iHanoi” nhằm chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu hội viên thuận lợi cho việc quản lý, khai thác dữ liệu và cung cấp các dịch vụ, tiện ích số đến hội viên, ứng dụng AI, thương mại điện tử và kết nối thị trường trên nền tảng số, từng bước hình thành lớp nông dân mới biết ứng dụng công nghệ, thích ứng nhanh với kinh tế số và hội nhập.

Hội Nông dân Hà Nội cũng là một trong những đơn vị có tỷ lệ cài đặt và sử dụng App Nông dân Việt Nam cao nhất toàn quốc.

Hội Nông dân đã chủ động, tích cực triển khai các mô hình nông nghiệp đô thị sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn theo hướng xanh, sạch, an toàn; lấy OCOP, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và liên kết chuỗi giá trị làm trục phát triển để nâng cao chất lượng, thương hiệu và sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô.

Điểm sáng nổi bật, Hội Nông dân TP Hà Nội đang quản ký nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân TP với gần 900 tỷ đồng, các nguồn Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các ngân hàng thương mại khác với gần 5.000 tỷ đồng trở thành nguồn lực quan trọng, tiếp sức cho hàng trăm nghìn hội viên nông dân và hàng nghìn dự án, mô hình đổi mới phương thức canh tác và phát triển sản xuất, mở rộng liên kết.

Các cấp Hội Nông dân TP Hà Nội cũng đã tích cực vận động, hỗ trợ hội viên, nông dân phát triển kinh tế tập thể. Đến nay, toàn thành phố có 172 HTX với gần 2.900 thành viên và hơn 2.000 tổ hợp tác do Hội hỗ trợ xây dựng; hình thành 18 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản an toàn. Nhiều mô hình đã trở thành điểm sáng trong phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi” tiếp tục phát triển mạnh mẽ cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Chỉ trong giai đoạn 2020-2025, toàn thành phố Hà Nội có hơn 1,58 triệu lượt hộ đăng ký tham gia, trong đó gần 61% hộ đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi các cấp.

“Với tinh thần đoàn kết - dân chủ - đột phá - hợp tác - phát triển, Hội Nông dân thành phố sẽ tiếp tục xây dựng người Nông dân Thủ đô kỷ nguyên mới: nông dân giỏi– chuyển đổi xanh, nông nghiệp sạch - nông dân trách nhiệm; nông dân Thủ đô số - thanh lịch, văn minh, chuyên nghiệp, năng động, sáng tạo, nghĩa tình, kỷ cương, góp phần xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại- Hạnh phúc”, Chủ tịch Hội Nông dân TP. Hà Nội Phạm Hải Hoa nhấn mạnh.

Xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam văn minh, phát triển toàn diện

Phát biểu bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 – 2031, ông Lương Quốc Đoàn, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam khẳng định: Sau hai ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ, trách nhiệm, với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đột phá - Hợp tác - Phát triển”, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra và thành công tốt đẹp.

Ông Lương Quốc Đoàn, Chủ tịch Hội Nông dân VN khóa IX phát biểu nhận nhiệm vụ.

Đại hội đã phát huy tinh thần dân chủ, trách nhiệm, thảo luận sôi nổi, thẳng thắn và thống nhất cao thông qua các văn kiện quan trọng, gồm: Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khóa VIII; Điều lệ Hội Nông dân Việt Nam (bổ sung, sửa đổi); Báo cáo kiểm điểm của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Trung ương Hội khóa VIII và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Đại hội đã sáng suốt lựa chọn, bầu Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 gồm 81 đồng chí tiêu biểu, đại diện cho hơn 10 triệu hội viên, nông dân cả nước; bảo đảm tính kế thừa, đổi mới và phát triển; có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, trình độ và uy tín để lãnh đạo thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội. Đại hội đã giao trọng trách cho Ban Chấp hành Trung ương Hội khóa IX lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội.

Ông Lương Quốc Đoàn khẳng định, các văn kiện được thông qua tại Đại hội lần này là sự kết tinh trí tuệ, ý chí và nguyện vọng của cán bộ, hội viên, nông dân cả nước; phản ánh khách quan, toàn diện kết quả công tác Hội và phong trào nông dân nhiệm kỳ qua; thể hiện sự thống nhất cao về quan điểm, phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và các chỉ tiêu phấn đấu trong giai đoạn phát triển mới.

Các văn kiện Đại hội bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 46-NQ/TW ngày 20/12/2023 của Bộ Chính trị về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đồng thời, thể hiện tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên và quyết tâm cao của cán bộ, hội viên, nông dân cả nước vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, góp phần thực hiện hiệu quả các chủ trương, nghị quyết của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam trong giai đoạn mới.

Đại hội đã thảo luận dân chủ, thống nhất cao những chủ trương, định hướng lớn trong nhiệm kỳ mới; xác định 5 mục tiêu tổng quát, 11 nhóm chỉ tiêu chủ yếu, 6 nhiệm vụ, giải pháp và 4 nhiệm vụ trọng tâm, đột phá.

Đó là, tập trung xây dựng Hội Nông dân Việt Nam trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới; xây dựng đội ngũ cán bộ Hội các cấp tinh gọn, đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, tâm huyết với công tác Hội và phong trào nông dân; là hạt nhân nòng cốt, phối hợp thực hiện thống nhất, hiệu quả các nhiệm vụ trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; chú trọng nâng cao chất lượng hội viên; xây dựng, củng cố cơ sở Hội vững mạnh.

Bên cạnh đó, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp, đoàn kết nông dân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nông dân ngày càng được nâng cao cùng với sự phát triển của đất nước; nâng cao năng lực làm chủ của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghệ số.

Đẩy mạnh, nâng cao chất lượng phong trào nông dân, “giảm tính hình thức - tăng tính thực chất”, trọng tâm là phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”, phong trào “Cán bộ, hội viên nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp” gắn với phong trào “Nông dân nói không với thực phẩm bẩn”, thực hiện chuyển đổi số, chuẩn mực an toàn thực phẩm, bảo đảm “xanh - sạch - truy xuất”, xây dựng thương hiệu, “hộ chiếu” nông sản.

Đặc biệt, hướng đến mục tiêu xây dựng người nông dân mới, văn minh, phát triển toàn diện, có ý chí, tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên, giàu lòng yêu nước, có trách nhiệm xã hội, thượng tôn pháp luật; nâng cao trình độ, năng lực của nông dân gắn với hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, hợp tác, liên kết chuỗi giá trị; phát huy vai trò chủ thể, tinh thần của “người lính trên mặt trận nông nghiệp” để làm giàu chính đáng, phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới văn minh, an ninh, nghĩa tình, môi trường trong sạch, an toàn.

Đồng thời, tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chú trọng “mở rộng dân chủ thực chất, tăng cường lắng nghe, đối thoại với nông dân để nông dân được biết, được bàn, được làm, được giám sát, được kiểm tra”; đẩy mạnh hợp tác quốc tế và hoạt động đối ngoại nhân dân, thu hút nguồn lực, góp phần nâng cao hiệu quả công tác Hội và phong trào nông dân.

Trên cơ sở đó, Đại hội xác định tiếp tục xây dựng tổ chức Hội vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động; đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động; làm tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên, nông dân; phát huy vai trò cầu nối vững chắc giữa nông dân với Đảng, Nhà nước; tham gia xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng củng cố liên minh “công nhân - nông dân - trí thức”; chủ động hội nhập quốc tế, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân và hợp tác quốc tế.

Đồng thời, tập trung xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam văn minh, phát triển toàn diện, có ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên; phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới; góp phần phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tặng hoa chúc mừng Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX có ý nghĩa rất quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới của công tác Hội và phong trào nông dân trong kỷ nguyên mới của dân tộc - kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng và hùng cường./.

Thanh Tâm - KTNT