Quản lý nitơ tốt mang lại nhiều lợi ích

Nguồn: Shutterstock.

Quản lý tốt đất nông nghiệp để giảm thất thoát nitơ ra môi trường chỉ tốn một phần nhỏ so với những gì nó cung cấp. Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Nature, điều này có thể mang lại gần 500 tỷ USD lợi ích xã hội trên toàn cầu cho cả nguồn cung cấp thực phẩm và sức khỏe con người, hệ sinh thái và khí hậu so với chi phí ròng gần 20 tỷ.

Để tăng nguồn cung lương thực và thức ăn chăn nuôi, nông nghiệp sử dụng ngày càng nhiều phân đạm và phân chuồng. Tuy nhiên, hơn một nửa lượng nitơ đầu vào cho đất trồng trọt này bị thất thoát vào môi trường, góp phần gây ra các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí ở người, hiện tượng phú dưỡng nước, axit hóa đất, biến đổi khí hậu và mất đa dạng sinh học. Ô nhiễm nitơ đã trở thành một thách thức toàn cầu và là một phần của giải pháp cho cuộc khủng hoảng khí hậu và đa dạng sinh học.

Bản chất của ô nhiễm nguồn không điểm từ hàng triệu trang trại trên khắp thế giới, cũng như sự phức tạp và đa dạng của việc áp dụng các kỹ thuật giảm ô nhiễm quy mô trang trại cho nông dân, khiến việc giảm ô nhiễm nitơ từ đất trồng trọt trên quy mô toàn cầu trở nên vô cùng khó khăn. Thu hẹp khoảng cách kiến thức để tạo điều kiện cho một cuộc đối thoại đa ngành xung quanh việc giảm thiểu lượng khí thải nitơ là cần thiết. Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đến từ Trung Quốc, Úc, Áo, Đức, Anh và Hà Lan đã khám phá các chiến lược giảm thiểu nitơ hiệu quả về chi phí cho các vùng đất trồng trọt toàn cầu trong nghiên cứu mới này.

Tùy chọn giảm thiểu theo cấp độ

Dựa trên phân tích tổng hợp 1.521 quan sát thực địa trong 20 năm qua, các nhà nghiên cứu đã xác định một gói các biện pháp giảm thiểu khả thi, chủ yếu bao gồm nâng cao hiệu phân bón quả (EEF), cải thiện quản lý dinh dưỡng bằng cách bón đúng loại phân bón, tỷ lệ áp dụng, thời gian và địa điểm, tưới tiêu và luân canh cây họ đậu. Những biện pháp này có thể giảm thiểu mạnh mẽ sự thất thoát nitơ từ đất nông nghiệp trên toàn cầu, đồng thời cải thiện năng suất. Tuy nhiên, khả năng cải thiện và các rào cản đối với việc thực hiện và chi phí của các biện pháp giảm ô nhiễm khác nhau là rất khác nhau.

Nhiều lợi ích xã hội

Trong nghiên cứu mới này, các nhà khoa học chỉ ra rằng nếu các biện pháp giảm thiểu thông minh được thực hiện trên đất trồng trọt toàn cầu, có thể tiết kiệm được 22 triệu tấn (-21%) phân đạm và tránh được 26 triệu tấn đạm thất thoát, đồng thời giảm thêm 17 triệu tấn (+20%) nitơ cây trồng có thể được thu hoạch hàng năm. Những thay đổi toàn cầu này có thể tạo ra 476 tỷ đô la lợi ích xã hội cho việc cung cấp thực phẩm, sức khỏe con người, hệ sinh thái và khí hậu, với chi phí giảm thiểu ròng chỉ 19 tỷ đô la.

Wim de Vries từ WUR cho biết: “Tuy nhiên, những cách quản lý và công nghệ này hiếm khi được nông dân thực hiện đầy đủ do nhiều hạn chế, chẳng hạn như tính không đồng nhất cao của các phương pháp thực hành tốt nhất ở quy mô địa phương và chi phí thực hiện cao cho nông dân. Do đó, việc thực hiện đầy đủ các biện pháp giảm thiểu nitơ dựa trên kiến thức này của nông dân cần phải vượt qua các rào cản tài chính, vì cần phải có thêm các đầu vào kinh tế có thể ảnh hưởng đến thu nhập kinh tế ròng của họ”.

Hệ thống hoàn trả nitơ

Do đó, các nhà khoa học ủng hộ việc toàn bộ xã hội phải trả chi phí này vì xã hội sẽ được hưởng lợi từ việc ít ô nhiễm nitơ hơn. Họ đề xuất một hệ thống hoàn trả nitơ nông nghiệp sáng tạo thừa nhận trách nhiệm và hạn chế của nhiều bên trong chuỗi thực phẩm, bao gồm nông dân, nhà cung cấp, nhà chế biến, nhà bán lẻ, người tiêu dùng và chính phủ. Hệ thống tín dụng nitơ cung cấp các khuyến khích kinh tế (ví dụ: trợ cấp dựa trên chi phí thực hiện và lợi ích xã hội) để nông dân áp dụng các biện pháp thân thiện với môi trường được chứng nhận nhằm giảm thiểu ô nhiễm nitơ.

Đỗ Thị Thanh Trúc theo Phys.org