60% các loài cà phê hoang dã đang bị đe dọa tuyệt chủng

Lần đầu tiên, các nhà khoa học tại Royal Botanic Gardens, Kew đã thực hiện Danh sách đỏ của Liên minh quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (IUCN) đánh giá các loài bị đe dọa cho tất cả 124 loài cà phê. Nghiên cứu, vừa được công bố trên Science Advances và Global Change Biology,  cho thấy 60% tất cả các loài cà phê hoang dã đang bị đe dọa tuyệt chủng do nạn phá rừng, biến đổi khí hậu và sự lây lan và gia tăng mức độ nghiêm trọng của mầm bệnh nấm và sâu bệnh. Trong đó bao gồm họ hàng hoang dã của Coffea arabica, cà phê được yêu thích nhất và được giao dịch rộng rãi nhất trên thế giới, đã lọt vào Danh sách đỏ của IUCN như một loài có nguy cơ tuyệt chủng, phần lớn là do dự báo biến đổi khí hậu.

Những số liệu mới này xuất hiện sau hai thập kỷ nghiên cứu tận tụy được thực hiện bởi Kew để khám phá, phân tích và ghi lại các loài cà phê của thế giới và đánh giá nguy cơ tuyệt chủng của chúng. Phần lớn công việc này được thực hiện trực tiếp tại các địa điểm hoang dã nơi trồng cà phê, chủ yếu ở các khu rừng hẻo lánh ở châu Phi và trên đảo Madagascar. Năm 2012, các nhà nghiên cứu và cộng tác viên trong nước của Kew đã tiết lộ một bức tranh ảm đạm cho cà phê Arabica hoang dã. Sử dụng mô hình máy tính, họ đã có thể dự đoán khí hậu thay đổi sẽ ảnh hưởng đến các loài ở Ethiopia như thế nào, cho thấy số lượng địa điểm mà Arabica phát triển có thể giảm tới 85% vào năm 2080. Năm 2017, nhóm Kew-Ethiopia đã nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến canh tác cà phê. 

Nhóm nghiên cứu cho biết: “Các kết quả của nghiên cứu được công bố ngày hôm nay, cho thấy 60% tất cả các loài cà phê đang bị đe dọa tuyệt chủng, là một kết quả cực kỳ đáng lo ngại. Ngành cà phê trị giá hàng tỷ đô la được hình thành và đã được duy trì thông qua việc sử dụng các loài cà phê hoang dã. Bao gồm trong số 60% phần trăm đang bị đe dọa tuyệt chủng là những phần có thể là chìa khóa cho tương lai của sản xuất cà phê. Thương mại cà phê toàn cầu hiện chỉ dựa vào hai loài - Arabica (khoảng 60%) và Robusta (khoảng 40%) - nhưng có vô số mối đe dọa mới nổi và tồi tệ hơn đối với việc trồng cà phê trên toàn cầu, các loài cà phê khác có thể được yêu cầu cho sự phát triển cây cà phê.

Tiến sĩ Aaron Davis, Trưởng phòng nghiên cứu cà phê tại Kew và là tác giả chính của bài viết trên Science Advances, nói:  “Trong số các loài cà phê bị đe dọa tuyệt chủng là những loài có tiềm năng được sử dụng để nhân giống và phát triển cà phê trong tương lai, bao gồm cả những loài kháng bệnh và có khả năng chịu đựng các điều kiện khí hậu xấu đi. Việc sử dụng và phát triển nguồn cà phê hoang dã có thể là chìa khóa cho sự bền vững lâu dài của ngành cà phê. Hành động mục tiêu được yêu cầu khẩn cấp ở các nước nhiệt đới cụ thể, đặc biệt là ở châu Phi, để bảo vệ tương lai của cà phê”.

“Chúng tôi hy vọng những phát hiện của chúng tôi sẽ được sử dụng để tác động đến công việc của các nhà khoa học, các nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan trong ngành cà phê để bảo đảm tương lai của sản xuất cà phê  - không chỉ cho những người yêu thích cà phê trên khắp thế giới, mà còn là nguồn thu nhập cho cộng đồng nông nghiệp ở một số nơi nghèo khó nhất trên thế giới”.

 H.T - Mard, Theo Newfoodmagazine