Bước tiến gần hơn tới kháng bệnh sọc lá vi khuẩn cây ngô

Bà Jamann, phó giáo sư tại Khoa Khoa học cây trồng tại Đại học Illinois, cũng là đồng tác giả của một nghiên cứu mới trên Crop Science cho biết: "Chúng tôi chưa có số liệu cụ thể, nhưng mầm bệnh này ở một số nơi có thể gây ra tổn thất năng suất lên tới 20%. Biện pháp kiểm soát hóa học hầu như không có hiệu quả. Thuốc diệt nấm không có tác dụng, vì đây là bệnh do vi khuẩn. Đó là lý do tại sao sức đề kháng của cây chủ sẽ rất quan trọng, cũng giống như việc kiểm soát các bệnh vi khuẩn khác của ngô như bệnh héo và bệnh bạc lá Goss”.

Các vi khuẩn gây bệnh xâm nhập qua lỗ khí khổng mở ở bề mặt lá, sau đó gây bệnh giữa các gân lá tạo thành các vệt dài màu xám. Mặc dù không ai xác định chính xác những gì đang xảy ra bên trong cây, bà Jamann cho rằng các vết hoại tử phá vỡ khả năng quang hợp của lá và điều đó làm giảm năng suất.

Triệu chứng sọc lá vi khuẩn. Ảnh: Tiffany Jamann.

Vấn đề tệ hại ở đây là vết bệnh vi khuẩn màu xám trông giống như vết bệnh đốm lá do nấm trên ngô. Nông dân có thể nhầm lẫn hai bệnh và phun thuốc diệt nấm, điều này vừa không hiệu quả vừa tốn kém chi phí vô ích.

Hiện tại chưa có tác nhân kiểm soát hóa học cho bệnh sọc lá vi khuẩn và cũng chưa có giống ngô kháng bệnh. Tuy nhiên, trong nghiên cứu mới đăng ở tạp chí Khoa học cây trồng, Jamann và các cộng tác viên của bà đã thực hiện một nghiên cứu đầy hứa hẹn tạo ra các dòng kháng trong tương lai.

Nhóm nghiên cứu đã lây bệnh trên 26 dòng ngô khác nhau và chọn các dòng có triển vọng để phân tích sâu hơn, họ đã tìm thấy các giống ngô có sức đề kháng vừa phải và các vùng di truyền liên quan đến mức độ kháng của cây.

Jamann lưu ý: "Mặc dù chúng tôi chưa xác định được gen có hiệu ứng kháng chủ chốt, nhưng nghiên cứu này là báo cáo đầu tiên về tính kháng của cây chủ đối với bệnh sọc lá vi khuẩn được công bố".

Nhóm nghiên cứu cũng tìm kiếm mối liên quan giữa khả năng kháng bệnh sọc lá vi khuẩn và ba bệnh trên lá ngô khác từ đó hiểu rõ hơn khả năng kháng của cây chủ. Họ hy vọng các gen tương tự cũng có ảnh hưởng đến bệnh sọc lá vi khuẩn, tuy họ chưa làm rõ được mối liên quan giữa chúng .

Jamann cho biết: "Chúng tôi thấy rằng cấu trúc của gen kháng rất phức tạp, với rất nhiều vùng trong bộ gen cùng góp phần vào tạo nên tính kháng".

Mặc dù các nhà nghiên cứu không xác định được gen chủ chốt, những thông tin họ cung cấp trong nghiên cứu vẫn rất hữu ích như một chìa khóa cho các nhà lai tạo trong quá trình phát triển các giống lai mới có khả năng kháng bệnh sọc lá vi khuẩn.

Jamann cho rằng: "Các biện pháp quản lý bệnh cũng chỉ là để giảm tổn thất do bệnh này gây ra. Nhưng rất khó để chúng ta kiểm soát các điều kiện để tránh lây lan bệnh mọi lúc mọi nơi. Vì vậy, khả năng kháng của cây trồng vẫn là quan trọng nhất".

Lê Thị Thanh theo Sciencedaily.