Đa dạng cây trồng, thời vụ giúp ổn định sản xuất nông nghiệp

Nguồn: CC0 Public Domain.

Đảm bảo nguồn cung cấp lương thực cho toàn cầu đang là một thách thức lớn mà nhân loại phải đối mặt, đặc biệt là trong bối cảnh dự đoán dân số thế giới sẽ tăng lên ở mức 10 tỷ người vào năm 2050 và những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Việc đa dang cây trồng nhiều hơn nữa trong nông nghiệp được xem như một yếu tố để đảm bảo an ninh lương thực. Nhưng chỉ đa dạng cây trồng thôi là chưa đủ. Trong một bài báo đăng trên tạp chí Nature, nhóm các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu Môi trường Helmholtz (UFZ) cho rằng điều cần thiết là các loài cây trồng phải khác nhau về thời gian gieo và thu hoạch.

Đa dạng cây trồng là yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo sản xuất nông nghiệp. Việc có nhiều loại cây trồng khác nhau sẽ giảm nguy cơ mất mùa hoàn toàn do dịch bệnh và giảm năng suất do thời tiết khắc nghiệt như hạn hán hoặc sâu bệnh. Lukas Egli, giáo sư về nông học của UFZ và cũng là tác giả đầu tiên của nghiên cứu này cho biết: “Tuy nhiên sự không đồng bộ ít nhất cũng quan trọng như việc đảm bảo sản xuất”. Sự khác biệt về trình tự thời gian mà các cây trồng được gieo và thu hoạch trên đất canh tác hay sự đa dạng về sự phát triển khác nhau theo thời gian trong chu kỳ sinh trưởng, đó là những yếu tố dẫn đến sự không đồng bộ. Egli nói: “Càng nhiều các loại cây trồng khác nhau được phân bố và đáp ứng tốt với các tác động của những hiện tượng cực đoan, thiên tai và khủng hoảng kinh tế thì sản xuất nông nghiệp của một quốc gia càng ít bị biến động. Khi các loại cây trồng khác nhau sẵn sàng thu hoạch cùng một thời điểm, điều này sẽ làm tăng nguy cơ toàn bộ vụ thu hoạch sẽ bị ảnh hưởng bởi một trận bão hay lũ lụt. Sự không đồng bộ ngăn ngừa sự thất bại hoàn toàn như vậy, chẳng hạn như gieo và thu hoạch các loại cây vào các thời điểm khác nhau, trồng xen, trồng các loại cây với các điều kiện khí hậu và yêu cầu canh tác khác nhau.

Theo phân tích dữ liệu của tổ chức Nông Lương Liên hiệp quốc, Ấn Độ, Mexico và Trung Quốc là những quốc gia có mức độ ổn định và không đồng bộ cao trong sản xuất nông nghiệp, trong khi Nga, Australia và Argentina có mức độ ổn định và không đồng bộ tthấp. Hiện nay, người ta nhận thấy rằng sự không đồng bộ trong nông nghiệp đang tăng trên toàn thế giới. “Các thị trường nông sản được toàn cầu hóa cho phép việc bù đắp sự mất mùa ở một vùng bằng cách trao đổi với các vùng khác”. Thương mại là một yếu tố ổn định và có thể làm cho việc trồng các loại cây với các kiểu phát triển khác nhau dường như ít quan trọng”, giáo sư tiến sĩ Ralf Seppelt, nhà sinh thái cảnh quan ở UFZ và là đồng tác giả cho biết. Tuy nhiên, các quốc gia nên cân nhắc nhiều hơn đến việc đa dạng và không đồng bộ trong nông nghiệp ở mức cao hơn so với những gì đã làm trong quá khứ để sản xuất lương thực ít bị ảnh hưởng bởi thị trường toàn cầu”.

Nguyễn Thị Kim Thoa theo Phys.org