Đa dạng hóa cây trồng có khả năng cải thiện kết quả môi trường mà không làm giảm năng suất

Cỏ ba lá đỏ được trồng luân canh với bắp và đậu nành. Cỏ ba lá cạnh tranh với cỏ dại, mọc trên gốc cây yến mạch và bổ sung đạm cho vụ bắp tiếp theo. Theo một nghiên cứu mới, các phương pháp đa dạng hóa cây trồng như vậy có thể dẫn đến kết quả hệ sinh thái tốt hơn mà không làm giảm năng suất. Ảnh: Paula R. Westerman.

Một nghiên cứu mới cho thấy việc đa dạng hóa các hệ thống nông nghiệp dẫn đến một loạt các cải thiện hệ sinh thái, đồng thời duy trì hoặc cải thiện năng suất. Từ đó, một giáo sư nông học tại Đại học Bang Iowa, đồng tác giả của công trình này khuyến cáo một số chính sách tiếp thị nông nghiệp và quảng bá sẽ phải thay đổi để nông dân áp dụng các biện pháp đa dạng hóa cây trồng rộng rãi hơn nữa.
 

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Science Advances, là kết quả phân tích của 5.188 nghiên cứu riêng biệt, bao gồm 41.946 nghiên cứu so sánh giữa biện pháp canh tác nông nghiệp đa dạng và ít đa dạng. Kết quả công trình cho thấy trong 63% các trường hợp được kiểm tra, đa dạng hóa cây trồng làm tăng các dịch vụ hệ sinh thái, đồng thời duy trì hoặc thậm chí cải thiện năng suất cây trồng. Các nhà nghiên cứu mô tả đây là kết quả “đôi bên cùng có lợi”.
 

Matt Liebman, giáo sư nông học tại bang Iowa và là đồng tác giả cho biết: “Nhìn chung, có rất nhiều thứ thu được từ việc đa dạng hóa các biện pháp canh tác. Ở nhiều quốc gia khác nhau trên nhiều vùng khí hậu và đất đai khác nhau, với nhiều loại cây trồng khác nhau, xu hướng chung là với sự đa dạng hóa, bạn duy trì hoặc làm tăng năng suất cây trồng trong khi vẫn thu được lợi ích về môi trường”.
 

Nông nghiệp ở Miền Trung Tây có một số loại cây trồng chính, chủ yếu là bắp và đậu nành. Nhưng nghiên cứu đã xem xét một loạt các biện pháp canh tác nhằm mang lại sự đa dạng hơn cho đất trồng. Những biện pháp canh tác đa dạng đó bao gồm luân canh cây trồng, trồng các dải đồng cỏ bên trong và dọc theo các cánh đồng, thiết lập môi trường sống của động vật hoang dã gần các cánh đồng, giảm thiểu làm đất canh tác và làm giàu đất bằng chất hữu cơ. Các biện pháp như vậy cải thiện chất lượng nước, thụ phấn, kiểm soát dịch hại với thiên địch, luân chuyển chất dinh dưỡng và giảm tác động tiêu cực của khí hậu bằng cách cô lập carbon trong đất.
 

 “Các đồng nghiệp của tôi và tôi muốn đánh giá xem sự đa dạng hóa có mang lại lợi ích cho cả sản xuất nông nghiệp và các dịch vụ hệ sinh thái hay không. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng đa dạng hóa có thể đảo ngược các tác động tiêu cực mà chúng tôi quan sát thấy trong các hình thức canh tác đơn giản đối với môi trường và sản xuất chính nó”, tác giả chính Giovanni Tamburini tại Đại học Khoa học Nông nghiệp Thụy Điển và Đại học Bari cho biết.

Cần thay đổi chính sách

Liebman cho biết các rào cản liên quan đến chính sách nông nghiệp của chính phủ, xem xét thị trường và việc phổ biến thông tin không khuyến khích người nông dân áp dụng các phương pháp đa dạng hóa được xem xét trong nghiên cứu này. Nhiều chính sách hiện hành và điều kiện thị trường khuyến khích người nông dân tập trung vào một số loại cây trồng có năng suất và lợi nhuận cao. Ở Iowa, điều đó có nghĩa là bắp và đậu nành được trồng trên phần lớn diện tích đất trồng trọt.

Theo Liebman, làm việc với người nông dân để chuyển giao kiến ​​thức cho phép họ tự tin với việc đa dạng hóa, có khả năng dẫn đến việc sử dụng rộng rãi hơn các biện pháp canh tác đa dạng này.

“Điều mà nghiên cứu của chúng tôi gợi ý là nếu chúng ta muốn chất lượng nước và môi trường sống của động vật hoang dã được cải thiện và nếu chúng ta muốn tiếp tục giải quyết vấn đề xói mòn đất, thì việc đa dạng hóa mang lại rất nhiều lựa chọn cho chúng ta”, Liebman nói.

Nguyễn Tiến Hải theo Sciencedaily