Hệ thống quản lý bảo tồn cải thiện chất lượng đất và năng suất cây trồng trên đất cát nhiệt đới

Địa điểm thử nghiệm tại Instituto Federal de Mato Grosso do Sul (IFMS) ở Nova Andradina, Brazil. Nguồn: Elcio Ferreira dos Santos, IFMS.

Đất cát nhiệt đới được sử dụng phổ biến cho sản xuất nông nghiệp ở các khu vực như vùng Cerrado của Brazil, nhưng chúng rất dễ bị suy thoái do chứa ít chất hữu cơ và có hoạt động sinh học thấp. Việc cải thiện sức khỏe đất tại những khu vực này là yếu tố thiết yếu để duy trì năng suất cây trồng và đảm bảo tính bền vững lâu dài.

Mặc dù các biện pháp canh tác bảo tồn ngày càng được áp dụng rộng rãi, vẫn còn thiếu thông tin về cách thức các hệ thống sản xuất tích hợp ảnh hưởng đến chất lượng đất và năng suất cây trồng trên đất cát nhiệt đới, đặc biệt trong những năm đầu sau khi được triển khai.

Một nghiên cứu gần đây được công bố trên Tạp chí Soil Science Society of America Journal đã so sánh các hệ thống quản lý đất khác nhau, bao gồm: Canh tác làm đất truyền thống, đồng cỏ suy thoái, canh tác không làm đất (no-tillage), hệ thống tích hợp cây trồng - chăn nuôi- lâm nghiệp (ICLF) và thảm thực vật tự nhiên trên đất cát nhiệt đới. Kết quả cho thấy các hệ thống canh tác bảo tồn, đặc biệt là hệ thống tích hợp cây trồng - chăn nuôi - lâm nghiệp và canh tác không làm đất, đã làm tăng nhanh hàm lượng chất hữu cơ trong đất và hoạt tính enzyme đất chỉ trong vòng hai năm. Những cải thiện này chủ yếu được ghi nhận ở tầng lớp đất mặt và có mối liên hệ với năng suất đậu tương cao hơn cũng như khả năng sinh lý của cây trồng tốt hơn. Ngược lại, hệ thống đồng cỏ suy thoái và hệ thống canh tác làm đất truyền thống cho thấy các điều kiện của đất kém hơn và năng suất thấp hơn.

Nhìn chung, kết quả nghiên cứu cho thấy các hệ thống canh tác dựa trên nguyên tắc bảo tồn có thể nhanh chóng cải thiện sức khỏe đất và hiệu quả sinh trưởng của cây trồng, ngay cả trên đất cát. Các hệ thống quản lý đất tích hợp và canh tác không làm đất là những giải pháp thực tiễn và hiệu quả nhằm hỗ trợ nền nông nghiệp bền vững ở các vùng nhiệt đới.

Nguyễn Tiến Hải theo Sciencesocieties.org