Khế có khả năng là “ngôi sao” mới của nông nghiệp Florida

Không chỉ là cam được phát triển ở Florida, Carambola, hay như hầu hết ở Hoa Kỳ gọi là khế, đang ngày càng phổ biến. Một nhà nghiên cứu từ Đại học Quốc tế Florida đang nghiên cứu làm thế nào các loại cây che phủ có khả năng giúp các trang trại khế phát triển bền vững.

Quả carambola thường được gọi là quả khế ở Hoa Kỳ. Khi cắt ngang, các lát cắt thường trông giống như ngôi sao. Ảnh: Ariel Freidenreich.
 

Ariel Freidenreich cho biết “Sản xuất trái cây nhiệt đới đã trở thành thực tế quan trọng ở quận Miami-Dade. “Vì lý do này, điều quan trọng là các biện pháp canh tác bền vững được áp dụng cho các hệ thống này để đảm bảo đất khỏe và sản xuất cây ăn quả đạt hiệu quả kinh tế”.

Freidenreich cho biết, “Quả khế là món ăn nhẹ tuyệt vời trong khi đang làm việc ngoài trời nắng vì chúng nhiều nước và ngon ngọt”. “Giống khế Arkin phổ biến nhất và được trồng rộng rãi ở miền Nam Florida. Một số người trồng hiện đang mở rộng sang các giống ngọt hơn và hấp dẫn hơn từ Hawaii và các khu vực khác. Chúng ăn cùng với salad thì tuyệt vời và được sử dụng để làm nước ép. Thậm chí còn có một cơ sở làm rượu vang khế thơm ngon (hương vị đặc trưng và không quá ngọt). Mặc dù quả này không phổ biến nhiều trong văn hóa Mỹ nhưng chúng phổ biến ở các nền văn hóa châu Á và các nước nói tiếng Tây  Ban Nha đặc biệt các quốc gia châu Mỹ Latin, rất quan trọng ở miền nam Florida”.
 

Ngoài hương vị ngon và đặc trưng, còn có một lý do khác để tìm ra nhiều loại giống cây trồng này phát triển tốt ở Florida.

Freidenreich cho biết “Việc tăng sự đa dạng của các loại cây trồng ở nhiều vùng khác nhau rất quan trọng vì nhiều lý do”. “Trước tiên, các loại cây trồng như cam đang chịu áp lực của bệnh greening hại cây có múi. Đó là bệnh nguy hiểm khiến cây bị cằn và chết trong vòng ba năm. Bệnh phá hủy sản xuất, hình dạng quả và giá trị kinh tế của cây có múi và không có biện pháp điều trị. Tương tự, bệnh héo rũ (laurel wilt) đã ảnh hưởng lớn đến ngành hàng bơ ở miền nam Florida. Các loại cây trồng khác nhau đang được trồng để thay thế các vườn bơ”.

Cây gai dầu (sunn hemp) tạo rễ phát triển mạnh, giúp ích cho sức khỏe của đất. Mặc dù phần trên mặt đất của cây bị cắt đi, hệ thống gốc rễ vẫn không bị ảnh hưởng. Ảnh: Ariel Friedenreich.

Trồng các cây như khế sẽ giúp đa dạng hóa hệ thống sinh học của trang trại. Nó cũng đa dạng hóa dòng thu nhập cho người trồng trọt. Chỉ giống như danh mục hưu trí cân bằng tốt, nhìn chung trồng hài hòa hỗn hợp các loại cây trồng trên trang trại có thể làm giảm rủi ro. Điều này tốt cho môi trường và sự bền vững của các nguồn thực phẩm của chúng tôi.
 

Nghiên cứu của Freidenreich với khế bao gồm các loại cây che phủ. Cây che phủ được trồng, không được thu hoạch, nhưng để hỗ trợ sức khỏe đất. Hai loại cây che phủ mà nhóm nghiên cứu dùng là cây gai dầu và mắt mèo (velvet bean). Cả hai là cây họ đậu lấy đạm từ không khí và chuyển nó thành chất dinh dưỡng cho cây.
 

Freidenreich cho biết “Nói chung, chúng tôi đã trồng các loại cây che phủ trong các hàng cây khế còn nhỏ này để làm tăng chất lượng đất”. “Chúng tôi trồng cây gai dầu và mắt mèo giữa các cây khế. Chúng tôi cắt chúng và vùi lấp chúng vào đất dưới dạng phân xanh trong vòng hai vụ trồng trong mùa hè. Điều này giúp đảm bảo cây phát triển khỏe không cần bón thêm phân hóa học tổng hợp”.
 

Nghiên cứu này đang thực hiện tại một trang trại được chứng nhận hữu cơ và những biện pháp này đang được phát triển để giúp những người nông dân chuyển sang sản xuất hữu cơ hoặc những người quan tâm đến các biện pháp canh tác bền vững.
 

Trồng cây che phủ sẽ cải thiện chất hữu cơ của đất. Freidenreich cho biết, “Đất tại địa điểm nghiên cứu là đất đá vôi được cày xới có hàm lượng chất hữu cơ tự nhiên ít”. “Những loại đất này có độ pH bazơ, vì vậy việc cải thiện hàm lượng chất hữu cơ là cần thiết để giúp giảm pH. Điều này hóa ra sẽ làm cho cây trồng phát triển khỏe”.

Nhóm nghiên cứu của Freidenreichftime đã đo “màu xanh lá” như một chỉ số về hàm lượng diệp lục tố của mỗi cây qua thời gian. Điều này cung cấp cho họ một gợi ý về tình trạng dinh dưỡng của cây giữa các công thức trong thời gian thực tế ở ngoài đồng ruộng. Ảnh: Ariel Freidenreich.

Freidenreich nói cải thiện chất hữu cơ trong đất, “sẽ có tác động tích cực đến độ hữu dụng dinh dưỡng trong đất”. “Điều đó cũng sẽ cải thiện cấu trúc đất và tương tác vi sinh vật. Chúng tôi hy vọng cải thiện năng suất quả theo thời gian. Nam Florida có khí hậu cận nhiệt đới, vì vậy thời tiết nóng và ẩm tạo điều kiện cho sự thay đổi nhanh đối với sự phân hủy chất hữu cơ. Bổ sung liên tục những công thức che phủ này sẽ có lợi ích tích cực từ mùa này đến mùa khác. Các cây che phủ có khả năng tuyệt vời để ngăn chặn cỏ dại trong mùa sinh trưởng và sau khi kết thúc mùa vụ”.
 

Nghiên cứu trong tương lai có nghĩa là Freidenreich có thể ăn nhẹ với nhiều quả khế hơn trong khi ở ngoài đồng ruộng. “Trái khế rất nhạy cảm với gió. Chúng có thể làm rụng lá bằng những cơn gió mạnh. Cây gai dầu có khả năng hoạt động như cây chắn gió cho cây khế. Ngoài ra, trái khế thực sự là quả nhiệt đới và nhạy cảm với nhiệt độ lạnh trong những tháng mùa đông ở vùng cận nhiệt đới phía nam Florida. Tủ gốc bằng cây che phủ ngăn cho rễ cây khế không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ lạnh”.

Nguyễn tiến Hải theo Agronomy.