Lịch sử đất: Một giải pháp cho lân hòa tan?

Nghiên cứu mới cho thấy, theo thời gian thì ít bón phân lân có lẽ là cần thiết cho các cánh đồng nông nghiệp.

Tổ chức Lương Nông của Liên Hiệp Quốc (FAO) ước tính rằng khoảng 45 triệu tấn phân lân được sử dụng khắp thế giới trong năm 2018.  

Theo một nghiên cứu mới, bón nhiều phân lân có thể không cần thiết đối với cây trồng.

Theo Jim Barrow “Các lần bón phân lân trước đây làm gia tăng hiệu quả của các lần bón lân kế tiếp”, Jim Barrow là tác giả chính của công trình nghiên cứu và là nhà khoa học tại Đại học Tây Úc.

Ông cho rằng hiểu biết tốt hơn sự di chuyển của lân trong đất có thể có nhiều lợi ích, điều này có thể dẫn đến việc sử dụng phân lân đúng đắn và hiệu quả hơn. Ở cấp độ thế giới, lân là nguồn tài nguyên có giới hạn và chúng ta cần sử dụng nó một cách khôn ngoan.

Ở cấp độ địa phương, việc sử dụng nhiều phân lân có thể làm ô nhiễm nguồn nước và ở cấp độ trang trại, mua phân lân là chi phí chính đối với người nông dân. Barron cho rằng “Nếu người nông dân chỉ sử dụng phâm lân như nhu cầu thì điều này sẽ giúp ích cho môi trường” và nó cũng sẽ giúp tiết kiệm tiền cho chính họ.

Khi phân lân được bón vào đất, chỉ một phần nhỏ lân được cây hấp thu. Đó là bởi vì hầu hết phân lân bị các hạt đất giữ chặt; chỉ một lượng nhỏ được hòa tan. “Khi lân hòa tan ở mức độ cao thì cây trồng có thể hấp thu lân một cách nhanh chóng từ đất” Barry cho rằng “Tỷ lệ bón phân thấp là vừa đủ cho cây trồng”.

Lân ở dạng hợp chất được dùng trong các loại phân bón có thể tác động trở lại và thấm vào các  hạt đất. Barrow cho rằng khi điều này xảy ra, nó hiếm khi hữu dụng đối với cây trồng và đây là lý do chính tại sao người nông dân phải bón lại phân lân.

Nhưng ngược lại “Khi lân thâm nhập vào những phần tử đất, nó làm cho các hạt đất tích điện âm nhiều hơn” Barrow giải thích. Vì các điện tích tương tự đẩy lùi lẫn nhau cho nên các phần tử đất mang điện tích âm sẽ đẩy lùi lân cùng mang điện tích âm. Điều này có nghĩa là có nhiều lân hơn trong dung dịch, cây hấp thu lân nhanh hơn và do đó cần ít phân lân hơn”.

Barrow và các đồng nghiệp đã khảo sát tỉ mỉ có phải lân sẽ tiếp tục đi vào các phần tử đất cùng một tỷ lệ theo thời gian hay không. Họ lý luận rằng mức lân sẽ giảm khi điện tích âm hình thành. 

Họ chỉ ra rằng khi lân được bón nhiều theo thời gian thì sự xâm nhập của lân vào các hạt đất  chậm lại và cuối cùng dừng hẳn. Barrow cho rằng “Khi điều này xảy ra, bạn chỉ cần thay thế lân đã được sử dụng trong năm trước”.

Nó thì tương tự như sửa chữa một con đường gồ ghề. Các hố và các lỗ cần được lấp đầy trước khi phủ một lớp đất mặt bằng phẳng.

Barrow đã làm việc với những đồng nghiệp tại trường Đại học Nông nghiệp Chandra Bidhan ở phía Tây Bengal, Ấn Độ. Họ đã sử dụng đất ở một địa điểm khoảng 65 dặm về phía Tây của thành phố Kolkata, Ấn Độ. Để theo dõi việc bón lân theo thời gian, các nhà nghiên cứu đã bón lân và sau đó duy trì đất ở 140^oF (60^oC) trong hơn 1 tháng.

Barrow nói “Điều này là khá chậm ở các mức nhiệt độ bình thường”. “Theo cách này thì chúng tôi không phải đợi trong vòng nhiều năm trước khi chúng tôi có thể thực hiện thí nghiệm”. 

Barrow cho rằng những nghiên cứu này có thể giúp người nông dân sử dụng phân lân hiệu quả hơn và người nông dân cũng có thể tiết kiệm tiền của họ, nhưng các kết quả này cần chuyển giao cho người nông dân”. “Hiệu quả của phân lân hòa tan đã bị đánh giá cực kỳ thấp”.  

Nguyễn Thị Hương theo Ssciencedaily.