Nguồn cung cấp nitơ ảnh hưởng đến năng suất đậu nành khác nhau trong tán cây

Trong một bài báo mới của Crop Science, các nhà nghiên cứu đã đánh giá năng suất hạt ở các bộ phận khác nhau của cây đậu nành được cung cấp nhiều hoặc ít N. Nguồn: Nicolas Cafaro La Menza, Đại học Nebraska–Lincoln.

Đậu nành, cây họ đậu được trồng nhiều nhất trên thế giới, chịu ảnh hưởng của tính sẵn có theo mùa của các nguồn tài nguyên. Một trong những nguồn tài nguyên quan trọng nhất là nitơ (N), vốn đang trở thành yếu tố hạn chế năng suất trên những cánh đồng có tiềm năng năng suất cao do sự không đồng bộ giữa nguồn cung N (cố định N sinh học và N trong đất) và nhu cầu N. Mặc dù N là một trong những chất dinh dưỡng quan trọng nhất đối với đậu nành nhưng người ta vẫn chưa biết rõ sự sẵn có của N ảnh hưởng như thế nào đến năng suất hạt (tức là số lượng hạt, số quả, số hạt trên mỗi quả và trọng lượng hạt riêng lẻ) trên toàn bộ tán đậu nành.

Các nhà nghiên cứu đã đánh giá chín cánh đồng đậu nành năng suất cao được tưới tiêu ở Nebraska theo hai phương pháp xử lý: Zero-N (không bón thêm N, dựa vào N trong đất và vi sinh vật “cố định” N trong khí quyển thành N có thể sử dụng) và Full-N (cung cấp N dồi dào). Năng suất hạt đậu nành và các thành phần của nó được xác định tại mọi đốt trên tán cây.

Các nhà nghiên cứu đã xác định số lượng hạt và trọng lượng hạt của cây đậu nành trồng trong các phương pháp xử lý không bổ sung thêm N và bổ sung đủ N. (1) Đánh dấu các đốt thân trên mỗi cây. (2) Cắt bỏ các cành khỏi mỗi đốt. (3) Tách quả và phân loại thành các loại quả một, hai, ba và bốn khoang. (4) Trong mỗi khoang quả, có một hạt (Mã 1) hoặc không có hạt (Mã 0). (5) Sử dụng bảng đếm 100 hạt để lấy mẫu hạt ngẫu nhiên để cân. Nguồn: Nicolas Cafaro La Menza, Đại học Nebraska–Lincoln.

Hạn chế đạm làm giảm tổng năng suất khoảng 984 kg/ha, với tổng số hạt giảm 7%, tổng số quả giảm 8% và trọng lượng hạt riêng lẻ giảm 11%. Đáng chú ý, mặc dù lượng N hạn chế làm giảm trọng lượng hạt trên tất cả các đốt, nhưng nó chỉ làm giảm đáng kể số lượng hạt và số quả ở thân giữa và thân trên của cây đậu nành. Số lượng quả là yếu tố chính giải thích sự thay đổi số lượng hạt; số hạt trên mỗi quả không thay đổi do hạn chế N.

Nghiên cứu này đã xem xét toàn diện tác động của nguồn tài nguyên sẵn có lên các thành phần năng suất đậu nành trong toàn bộ tán cây, không chỉ đơn thuần là báo cáo sự khác biệt về năng suất. Bằng cách tiết lộ cách các bộ phận khác nhau của cây phản ứng với lượng N sẵn có, các nhà nghiên cứu cho rằng việc cải thiện sự phân bố N của đậu nành trong tán cây có thể giúp tối ưu hóa năng suất.

Cao Thị Hải Yến theo Sciencesocieties.org