Phương pháp canh tác khác biệt giúp các nông hộ nhỏ thích ứng với biến đổi khí hậu

Ảnh: De Gruyter.

Nghiên cứu mới từ Ghana cho thấy các phương pháp bón than sinh học ít phổ biến lại hiệu quả hơn trong việc thúc đẩy sự phát triển và năng suất đậu đũa (cowpea). Bài báo “Phương pháp bón than sinh học ảnh hưởng đến phát triển, năng suất và khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng của đậu đũa” đã được đăng trên tạp chí Open Agricultural.

Đậu đũa được trồng rộng rãi ở vùng cận Sahara châu Phi và các vùng ấm trên thế giới. Cây trồng này là nguồn cung cấp thức ăn quan trọng cho con người, vật nuôi, làm phân xanh và tạo thu nhập cho các hộ nông dân sản xuất nhỏ. Nó được đánh giá cao nhờ khả năng tăng cường độ phì nhiêu của đất bằng cách cố định đạm.
 

Nhưng người nông dân ở Tây Phi - dưới áp lực của biến đổi khí hậu, hạn hán, sâu bệnh hại và độ màu mỡ của đất thấp - đã phải vật lộn để tối ưu hóa năng suất của loại cây trồng giá trị này. Phân khoáng thông thường vẫn đắt đỏ đối với các hộ nông dân nhỏ và làm thoái hóa đất.
 

Than sinh học (biochar) là một chất giống như than được tạo ra bằng cách đốt tàn dư cây trồng. Bón than sinh học vào đất là cách tiếp cận tương đối mới, đã được chứng tỏ là cải thiện năng suất cây trồng theo nhiều cách. Nó có thể làm tăng khả năng giữ nước của đất, giảm độ chua, tăng khả năng cung cấp và giữ lại chất dinh dưỡng cũng như thúc đẩy sự phát triển của các vi sinh vật có lợi. Nhưng cho đến nay, có rất ít nghiên cứu về phương pháp bón than sinh học tốt nhất vào đất để tối ưu hóa những lợi ích của nó.
 

Các nhà khoa học đã thử nghiệm các phương pháp bón than sinh học khác nhau trên các cánh đồng tại Viện nghiên cứu đất CSIR của Ghana. Họ đã gieo hạt đậu đũa trên đất cát của Viện và đánh giá các phương pháp bón than sinh học như broadcasting, spot và ring, so sánh chúng với công thức đối chứng.
 

Phương pháp broadcasting nghĩa là than sinh học được rải đều khắp bề mặt cánh đồng và sử dụng cuốc để trộn vào đất. Đối với phương pháp spot, than sinh học được bón vào một lỗ nhỏ và lấp đất lại. Đối với phương pháp ring, than sinh học được bón vào đất được đào vòng tròn xung quanh chỗ gieo hạt.

Nhóm nghiên cứu đã xác định được rằng than sinh học đã cải thiện chiều cao và chu vi của cây, số lượng và trọng lượng của nốt sần cố định đạm trên đậu đũa, số quả, chồi và năng suất hạt cũng như sự hấp thụ đạm và lân. Phương pháp spot và ring đã cải thiện đáng kể sự phát triển tốt của cây.
 

Trưởng nhóm nghiên cứu Edward Yeboah cho biết “Chúng tôi đã chỉ ra rằng phương pháp broadcasting cho thấy kém hiệu quả hơn, trái lại, phương pháp bón than sinh học spot và ring đạt được lợi ích tối đa”.

Nguyễn tiến Hải theo Phys.org