Sàng lọc và nghiên cứ khả năng sinh tổng hợp chitinase của các chủng Bacillus thuringiensis phân lập ở Việt Nam

Trịnh Thị Thu Hà, Lê Thị Minh Thành, Lê Vǎn Trƣờng, Mẫn Hồng Phƣớc, Hoàng Thị Hồng Anh và Đồng Vǎn Quyền

Viện Công nghệ sinh học, Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam

Nguồn gen vi sinh vật nói chung, nguồn gen vi khuẩn Bt nói riêng có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển công nghệ sinh học. Vi khuẩn Bt được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực: nông - lâm nghiệp như sản xuất thuốc trừ sâu sinh học, tạo giống cây trồng biến đổi gen có khả năng kháng sâu bệnh [3]; trong y tế như kiểm soát muỗi - vectơ truyền nhiều bệnh nguy hiểm (sốt rét, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, bệnh giun chỉ, bệnh sùi chân voi); môi trường (diệt ruồi tại các trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm)…

Bên cạnh việc sản sinh protein độc tố diệt côn trùng, trong quá trình sinh trưởng phát triển vi khuẩn Bt còn sản sinh một số chất chuyển hóa (trong đó có chitinase) và được xem là đối tượng có khả năng sinh chitinase rất phong phú. Chitinase có vai trò quan trọng trong đời sống cung như trong nghiên cứu khoa học. Hiện nay, chitinase được ứng dụng chủ yếu trong sản xuất chitooligosaccharide, nano-chitin, N-acetyl D- glucosamine    là những sản phẩm có giá trị kinh tế và ứng dụng cao, an toàn đối với con người, môi trường và được sử dụng trong nông nghiệp, thực phẩm và y dược. Ngoài ra, chitinase còn được sử dụng như thuốc trừ sâu sinh học trong nông nghiệp nhờ khả năng phân hủy cấu trúc chitin trong thành tế bào của nấm gây bệnh và côn trùng. Chitinase từ Bt có hiệu quả hơn chitinase từ B. licheniformis trong việc làm tăng tỉ lệ nảy mầm của hạt đậu lây nhiễm nấm gây bệnh [4]. Các nhà khoa học Trung Quốc đã phân lập gen chiA mã hóa chitinase họ 18 từ chủng B.

Chi tiết xin xem tệp đính kèm!

Trích TC BVTV năm 2019