Thận trọng khi tăng lượng phân bón nitrat xanh

Nguồn: Joule (2025). DOI: 10.1016/j.joule.2025.101924

Các nhà khoa học của Đại học Monash đang kêu gọi thận trọng xung quanh những tuyên bố gần đây về đột phá trong sản xuất phân bón nitrat xanh, cảnh báo rằng vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi khái niệm này sẵn sàng đưa ra thị trường.

Việc xác định đã sản xuất phân bón nitrat xanh và nêu rõ không tìm thấy nghiên cứu nào thành công trong việc tạo ra một giải pháp thay thế bền vững cho các sản phẩm hiện có được rút ra từ 50 nghiên cứu tại Khoa Hóa học đại học Monash. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Joule.

Phân bón nitrat đóng vai trò quan trọng trong việc giúp ngành nông nghiệp đáp ứng nhu cầu sản xuất toàn cầu. Với quy trình sản xuất hiện tại chiếm khoảng 2% lượng khí thải nhà kính toàn cầu, nhiệm vụ tìm ra một giải pháp thay thế xanh phù hợp là rất lớn.

Các nhà nghiên cứu đang nghiên cứu sản xuất nitrat trực tiếp từ không khí và nước bằng năng lượng tái tạo, nhưng những sai sót nghiêm trọng về ô nhiễm đã dẫn đến việc các chất gây ô nhiễm khí quyển tự nhiên được ghi lại không chính xác trong sản phẩm cuối cùng. Mặc dù nitrat trước đây đã được sản xuất bằng các phương pháp dựa trên plasma, nhưng các nghiên cứu này sẽ xem xét các phương án thay thế năng lượng thấp hơn, không phải plasma.

Theo Alexandr Simonov (Đại học Monash) cho biết: “Khó khăn nằm ở năng lượng khổng lồ cần thiết để phá vỡ phân tử khí nitơ. Những gì chúng ta cần thấy trong nghiên cứu là sự đổi mới mang tính đột phá trong thiết kế vật liệu và quy trình để đạt được mục tiêu quan trọng này. Việc phát minh ra công nghệ nitrat xanh khả thi về mặt thương mại là một chiến tích mong đợi của cả học viện và ngành công nghiệp".

TS. Mattia Belotti cho biết thêm: “Một khuôn khổ pháp lý về các khuyến nghị thiết thực, chi phí thấp có thể giúp các nhà nghiên cứu thoát khỏi những cạm bẫy đang hoành hành trong lĩnh vực này. Chúng tôi muốn hỗ trợ đổi mới bằng cách giúp các nhà nghiên cứu làm đúng ngay từ đầu. Con đường phía trước đòi hỏi khoa học được thiết kế cẩn thận và chúng ta cần phải thực tế về vị trí hiện tại của mình và những gì vẫn cần phải làm. Ít nhất, chúng ta cần kiểm soát ô nhiễm tốt hơn để không nhận được những kết quả dương tính giả này và đầu tư vào các chiến lược không hiệu quả".

Theo Sir John Monash Douglas MacFarlane: “Nitrat xanh có thể cách mạng hóa ngành nông nghiệp. Một đơn vị di động để tổng hợp phân bón xanh được cung cấp năng lượng bằng tấm pin mặt trời sẽ cho phép người nông dân độc lập khỏi nguồn cung cấp phân bón quy mô lớn, cắt giảm chi phí và tăng cường an ninh cho sản xuất lương thực quốc gia. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa đạt được điều đó và các nhà nghiên cứu có thể cần phải xem xét lại các chiến lược hiện đang được khám phá trong lĩnh vực cực kỳ quan trọng này".

Đỗ Thị Thanh Trúc theo Phys.org