Thực vật có lẽ đã rời biển sớm hơn nhiều so với trước đây chúng ta nghĩ
Hầu hết những gì chúng ta biết về lịch sử của sự sống trên trái đất đến từ các mẫu hóa thạch nhưng theo hồ sơ đó, thực vật đã di trú từ biển lên đất liền cách đây khoảng 420 triệu năm. Nhưng câu chuyện được những mẫu đá cũ kỹ rỉ sét ở mức tốt nhất vẫn còn chắp vá. Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi Đại học Bristol đã vặn ngược đồng hồ tiến hóa để xác định rằng thực vật có lẽ đã xâm chiếm đất liền sớm hơn nhiều, cách đây khoảng 500 triệu năm.
Các nhà nghiên cứu tuyên bố rằng dạng sống thực vật sớm nhất trên cạn có lẽ trông giống rong rêu có khả năng xuất hiện cách đây 500 triệu năm – sớm hơn nhiều so với trước đây chúng ta nghĩ (Ảnh: Creativemarc/Depositphotos)
Loài thực vật phức tạp đầu tiên là tảo sống trong các ao hồ cách ngày nay đến 1,6 tỉ năm. Hóa thạch cổ nhất của các loài thực vật sống cạn có niên đại cách đây khoảng 440 đến 450 triệu năm vào cuối kỷ Ordovic. Nhưng chỉ vì hóa thạch không được tìm thấy không có nghĩa rằng thực vật đã không phát triển mạnh vào thời điểm đó.
Đã có những kỹ thuật được sử dụng để lấp khoảng trống trong hồ sơ hóa thạch. Vì sự sống có xu hướng tiến hóa với một tốc độ cụ thể nên manh mối có thể được tìm thấy trong DNA của các sinh vật hiện đại. Sử dụng các mô hình tiến hóa, các nhà nghiên cứu có thể quay ngược thời gian và dự đoán khi nào một số đặc điểm có khả năng xuất hiện và khi nào các loài khác nhau phân nhánh từ một loài khác. Kỹ thuật đó được gọi là “đồng hồ phân tử” và nó thường được sử dụng kết hợp với các nghiên cứu hóa thạch để kiểm tra xem liệu xương có trùng khớp với vẻ ngoài của một số loài nào tại một số thời điểm như mô hình chỉ ra hay không.
“Hồ sơ hóa thạch quá rải rác và thiếu hoàn thiện để trở thành sự chỉ dẫn đáng tin cậy để xác định nguồn gốc của các loài thực vật trên cạn. Thay vì chỉ lệ thuộc vào hồ sơ hóa thạch, chúng tôi sử dụng phương pháp “đồng hồ phân tử” để so sánh sự khác biệt về cấu tạo gen của các loài sinh vật sống – sự khác biệt di truyền tương đối sau đó được chuyển đổi thành độ tuổi bằng cách sử dụng tuổi của hóa thạch làm một bộ khung linh hoạt”, đồng tác giả của nghiên cứu mới Mark Puttick cho biết.
Sử dụng kỹ thuật này, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng thực vật có khả năng đã di cư lên đất liền cách đây khoảng 500 triệu năm. Mốc này sớm hơn từ 50 đến 80 triệu năm so với trước đây người ta nghĩ, đặt loài thực vật trên cạn đầu tiên vào giữa kỷ Cambri – gần với thời điểm loài động vật trên cạn đầu tiên xuất hiện.
Tiến hóa của các loài thực vật sống cạn dường như song hành với một sự kiện biến đổi khí hậu rất lớn. Nồng độ CO2 thời đó cao hơn rất nhiều so với ngày nay và với việc thực vật hấp thu lượng khí CO2 đang tăng lên đó, nồng độ khí quyển đã giảm xuống và sự làm mát toàn cầu bắt đầu xảy ra.
“Sự phát tán toàn cầu của thực vật và sự thích nghi của chúng với đời sống trên cạn dẫn tới một mức tăng phong hóa lục địa mà rốt cuộc gây ra sự sụt giảm mạnh hàm lượng khí nhà kính CO2 trong bầu khí quyển và làm mát toàn cầu. Các nỗ lực trước đây để mô hình hóa những biến động này trong bầu khí quyển chấp nhận hồ sơ hóa thạch thực vật làm giá trị danh nghĩa – nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra rằng các niên đại hóa thạch này coi nhẹ nguồn gốc của thực vật sống cạn và do đó các mô hình cần được xem xét lại”, một đồng tác giả khác của nghiên cứu Jennifer Morris cho biết.
Vì rất khó có thể xác định các loài khác nhau có thể tác động lẫn nhau như thế nào nên các nhà nghiên cứu đã mô hình hóa một số mối quan hệ khả dĩ để kiểm tra xem điều đó có thay đổi kết quả về thời điểm đời sống thực vật xuất hiện trên đất liền không. Các nhà khoa học cho hay cho dù họ điều chỉnh như thế nào, niên đại đó vẫn không đổi.
LH - Dostdongnai, theo New Atlas.
Số lần xem: 1842
