Xây dựng nền nông nghiệp thịnh vượng, bứt phá với mục tiêu mới

Bước sang năm mới 2026 với khí thế mới, động lực mới, tâm thế mới, ngành Nông nghiệp và Môi trường quyết tâm gặt hái được nhiều thành tựu mới, thắng lợi mới, để góp phần xây dựng nền nông nghiệp thịnh vượng.

Qua đó, ngành tiếp tục đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Giá trị xuất khẩu đạt kỷ lục

Năm 2025, ngành Nông nghiệp tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu và thúc đẩy phát triển theo hướng sinh thái, nâng cao giá trị gia tăng. Nhờ đó, ngành duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao.

Đặc biệt, thị trường tiêu thụ nông sản của Việt Nam không ngừng được mở rộng. Kim ngạch xuất khẩu nông sản liên tục tăng qua các năm. Nông sản của nước ta hiện đã có mặt ở 196 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thống kê năm 2025, xuất khẩu nông sản đạt 70,09 tỷ USD, tăng hơn 12% so với năm trước. Trong đó, hầu hết các mặt hàng nông sản đều có giá trị xuất khẩu tăng.

Xuất khẩu nông -  lâm - thủy sản Việt Nam đạt kỷ lục hơn 70 tỷ USD trong năm 2025, tăng trưởng mạnh mẽ nhờ các mặt hàng chủ lực.

Cụ thể, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản chính đạt 37,25 tỷ USD, tăng 13,7%; chăn nuôi đạt 627,8 triệu USD, tăng 17,4%; thủy sản đạt 11,32 tỷ USD, tăng 12,7%; lâm sản đạt 18,5 tỷ USD, tăng 6,6%; đầu vào sản xuất đạt 2,38 tỷ USD, tăng 27,1%; muối đạt 12,1 triệu USD, tăng 84,9%.

Nông sản Việt Nam tiếp tục duy trì 10 nhóm hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD, đặc biệt có 3 nhóm hàng đạt trên 8 tỷ USD (sản phẩm gỗ đạt 17,3 tỷ USD, tăng 6,4%; cà phê đạt 8,5 tỷ USD, tăng 52,5%; rau quả đạt 8,6 tỷ USD, tăng 19,8%).

Thị trường xuất khẩu tiếp tục được duy trì tại 3 thị trường lớn nhất, gồm: Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản. Ngoài ra, xuất khẩu nông sản trong năm 2025 cũng ghi nhận sự tăng trưởng và mở rộng thị phần tại các khu vực như châu Á, châu Âu, châu Đại Dương, đặc biệt là châu Phi tăng đến 67,4%.

Giá trị xuất khẩu năm 2025 không chỉ vượt chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao từ đầu năm (65 tỷ USD), mà còn lập kỷ lục về giá trị kim ngạch cao nhất từ trước tới nay, tăng đến 70 lần so với trước thời kỳ đổi mới.

Tuy nhiên, xuất khẩu nông sản hiện  đối diện nhiều khó khăn, thách thức từ nội tại đến biến đổi khí hậu và dịch bệnh, từ xung đột quân sự đến cạnh tranh thương mại giữa các nước. Điều này đòi hỏi ngành Nông nghiệp phải tiếp tục định hướng chiến lược mở cửa thị trường, thúc đẩy xuất khẩu nông sản hiệu quả.

Mục tiêu xuất khẩu năm 2026 đạt 73 - 74 tỷ USD

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, trước bối cảnh và yêu cầu của thời kỳ mới, nhất là năm 2026, năm nền tảng để thực hiện mục tiêu giai đoạn 2026-2030, Bộ xác lập mục tiêu xuất khẩu năm 2026 đạt khoảng 73 - 74 tỷ USD.

Để đạt được mục tiêu nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế chính sách pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quản lý chất lượng nông sản, đảm bảo hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế.

Đa dạng hóa thị trường và phương thức tiếp cận thị trường, đặc biệt là thông qua việc đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường lân cận; khai thác lợi thế cửa khẩu, mở cửa thị trường cho nông sản mới và thúc đẩy thương mại điện tử, chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Trong cơ cấu ngành hàng rau quả, sầu riêng là mặt hàng chiến lược.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của giải pháp tổ chức sản xuất gắn với tiêu thụ. Tập trung xây dựng chiến lược đàm phán mở cửa thị trường. Xây dựng thương hiệu nông sản Việt chất lượng cao, an toàn thực phẩm, thân thiện với môi trường.

Theo Thứ trưởng, trọng tâm không chỉ là tăng trưởng mà là phải tăng trưởng có chất lượng, bền vững và có khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu. Theo đó, ngành Nông nghiệp sẽ tập trung triển khai đồng bộ chuỗi giải pháp từ vùng nguyên liệu đến thị trường.

Chuẩn hóa vùng nguyên liệu theo đơn hàng thị trường được coi là khâu then chốt. Việc mở rộng mã số vùng trồng, vùng nuôi, kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào và an toàn thực phẩm sẽ giúp giảm rủi ro cảnh báo, trả hàng. Đây vốn là những vấn đề từng khiến không ít doanh nghiệp “trả giá đắt”.

Bên cạnh đó là đòi hỏi từ việc xây dựng cơ chế thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong nông nghiệp. Tích cực đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, hiệu quả gắn với quá trình “chuyển đổi số, kinh tế số”. Đưa khoa học - công nghệ thực sự trở thành động lực cho phát triển nông nghiệp trong giai đoạn mới.

Năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu duy trì và nâng cao vị thế trong top 15 nước xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới, trong đó có 40% hàng chế biến; đồng thời, mở rộng vững chắc thị phần tại các thị trường giá trị cao như: Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, các quốc gia Trung Đông.

Những giải pháp đột phá

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, những mục tiêu lớn và nhiệm vụ nặng nề đặt ra cho ngành Nông nghiệp và Môi trường trong giai đoạn mới chỉ có thể trở thành hiện thực nếu đi kèm với phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tương xứng. Thực tiễn cho thấy, trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, chính cách làm việc, năng lực điều hành và tinh thần trách nhiệm của bộ máy là yếu tố quyết định tạo nên khác biệt.

Trước hết, Bộ xác định rõ yêu cầu đổi mới căn bản phương pháp làm việc, chuyển từ tư duy hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển. Mọi hoạt động chỉ đạo, điều hành đều hướng tới mục tiêu cuối cùng là hiệu quả thực chất, đo đếm được bằng kết quả cụ thể, thay vì chỉ dừng lại ở quy trình hay hình thức. Kỷ luật, kỷ cương hành chính được siết chặt, gắn chặt với trách nhiệm cá nhân, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu.

Một điểm nhấn quan trọng trong phương thức điều hành là đột phá vào các nhiệm vụ khó, việc mới, việc tồn đọng kéo dài. Thay vì né tránh hoặc xử lý cầm chừng, Bộ lựa chọn cách tiếp cận trực diện, xác định rõ nguyên nhân, thẩm quyền và lộ trình giải quyết. Đây không chỉ là yêu cầu về năng lực quản lý, mà còn là thước đo về bản lĩnh và tinh thần dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong toàn ngành.

Đặc biệt, trong bối cảnh Bộ Nông nghiệp và Môi trường là bộ quản lý đa lĩnh vực, liên quan trực tiếp đến nhiều ngành, nhiều địa phương, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo phải bảo đảm tính phối hợp, liên thông và đồng bộ. Việc tăng cường đối thoại, lắng nghe từ cơ sở, doanh nghiệp và người dân được coi là kênh quan trọng để hoàn thiện chính sách và nâng cao chất lượng điều hành.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng khẳng định, với nền tảng đã được tạo dựng trong giai đoạn 2021-2025, ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Xây dựng nền nông nghiệp thịnh vượng

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Nông nghiệp và Môi trường, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ vui mừng khi ngành Nông nghiệp phát triển với xu hướng nhanh, bền vững; ghi nhận, biểu dương, đánh giá cao những nỗ lực và kết quả của ngành, đóng góp chung vào những thành tựu chung của đất nước.

Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, tạo nền tảng hiện thực hóa “2 mục tiêu chiến lược 100 năm”, Thủ tướng khẳng định sứ mệnh của ngành Nông nghiệp và Môi trường trong việc góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số sẽ trở nên nặng nề hơn, cần có giải pháp, định hướng phát triển đột phá mạnh mẽ hơn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm mô hình trồng xoài hữu cơ ở Sơn La.

“Nông nghiệp vẫn là trụ đỡ, nhưng phải số hóa, phải hiện đại hóa, công nghiệp hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng đề nghị, ngành quán triệt thực hiện các nhiệm vụ giải pháp trọng tâm của ngành theo phương châm “6 nhóm từ khóa”: Quản trị hiện đại; Thể chế khơi thông; Khoa học phát triển; Tam nông thịnh vượng; Tài nguyên bền vững; Môi trường an toàn.

Theo Thủ tướng, sứ mệnh mà Đảng, Nhà nước, Nhân dân giao phó đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường trong giai đoạn phát triển mới của đất nước rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang, cao cả, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất cao, trách nhiệm rất lớn, hành động rất quyết liệt, hiệu quả.

Thủ tướng mong muốn và tin tưởng rằng, bước sang năm mới 2026 với khí thế mới, động lực mới, tâm thế mới, ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang 80 năm qua, đoàn kết, thống nhất, đổi mới tư duy, nỗ lực hành động, quyết tâm đưa ngành gặt hái được nhiều thành tựu mới, thắng lợi mới, để góp phần xây dựng nền nông nghiệp thịnh vượng, đội ngũ cán bộ giàu lòng yêu nước, có bản lĩnh, khát vọng, kiến thức, tạo diện mạo nông thôn mới, phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, đáp ứng với sự tin tưởng và kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, sự mong mỏi và niềm tin của Nhân dân.

Thanh Tâm - KTNT.