Hàn the ba lá, Desmodium triflorum, cây họ đậu có khả năng cố định đạm, tiềm năng cây phủ đất tương lai

Lê Thị Kim Loan, Trần Thị Hồng Thắm

Hàn the ba lá, là loại cây họ đậu đã được các nhà khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu như loại cây dược liệu phổ biến và cây phủ đất hiệu quả. Ở Việt Nam những nghiên cứu chỉ tập trung vào dược tính của nó mà chưa có những nghiên cứu và phân tích thiên về nông nghiệp.

Hàn the ba lá có tên tiếng anh Three-flower-beggar-weed và tên khoa học là Desmodium triflorum, những tài liệu của các nhà khoa học trên thế giới ghi nhận đây là loại cây bản địa có mặt ở hầu hết các vùng đất nhiệt đới và dần xâm lấn sang vùng cận nhiệt đới, do đó có khả năng thích ứng với biên độ nhiệt độ lớn. Loại cây này được sử dụng phổ biến như một loại cây dược liệu, không có độc tính, có thể làm thức ăn cho một số loại động vật.

Theo những đánh giá thực tế tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Đồng Tháp Mười cho thấy Hàn the ba lá sinh trưởng và phát triển tốt trên nhiều loại đất khác nhau đặc biệt là trên đất có độ phì kém, đất bạc màu và đất thiếu lân, kể cả bò lan trên nền bê-tông. Rễ cây có nhiều nốt sần, có khả năng cố định đạm, sinh khối nhiều, cây thấp, bò sát đất, lá nhỏ, hoa tím, nhìn bề mặt thảm thực vật đẹp, sờ tay êm và mát. Thảm thực vật dày ít bị sâu bệnh hại, lớp đất phía dưới thảm thực vật ẩm, tơi xốp, nhiều mùn và xác lá mục, thể hiện một môi trường giàu sức sống.

Trong bối cảnh sử dụng hóa chất diệt cỏ tràn lan, thì cây phủ đất được xem như một giải pháp an toàn, hiệu quả đã và đang được nghiên cứu ứng dụng. Lạc dại là một ví dụ điển hình, tuy nhiên Lạc dại là loại cây sinh trưởng quá tốt, thân cao, hoa vàng tươi dễ bị sâu bệnh và cần được chăm sóc. Thiết nghỉ cần có những nghiên cứu nhiều hơn về cây Hàn the ba lá, đây có thể là một loại cỏ phủ đất tiềm năng, góp phần cải tạo đất, chóng xói mòn đất, chóng cỏ dại xâm lấn, chóng nóng cho sân nhà, sân bê-tông thậm chí hiệu quả hơn cây Lạc dại hiện nay. Rất cần những nghiên cứu sâu hơn và những ứng dụng của Hàn The ba lá trong nông nghiệp tại Việt Nam.