Khuyến nông cộng đồng thúc đẩy chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số trong công tác khuyến nông cộng đồng có thể mở ra cách tiếp cận mới, giúp khoa học công nghệ đến với nông dân nhanh hơn, sát nhu cầu thực tiễn sản xuất, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững.Ngành nông nghiệp nước ta đang chuyển mạnh theo hướng sản xuất xanh, hiện đại và bền vững. Vì vậy, hoạt động khuyến nông không thể chỉ dừng ở việc tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật theo phương thức truyền thống.

Hình thành thói quen quản lý sản xuất dựa trên dữ liệu

Nhiều năm nay, gia đình anh Nguyễn Hữu Thắng ở xã Văn Kiều (tỉnh Nghệ An) đang áp dụng mô hình chăn nuôi công nghệ cao. Hơn 40.000 con gà ác được nuôi trong hệ thống chuồng trại khép kín với các thiết bị hỗ trợ kiểm soát môi trường và chăm sóc hiện đại.

Từ những mô hình sản xuất hiệu quả, người nông dân có thể chia sẻ kinh nghiệm, kết nối thông qua mô hình khuyến nông cộng đồng

Từ mong muốn sản xuất ra nguồn thực phẩm an toàn, anh Thắng nhận ra rằng, với quy mô chăn nuôi hàng chục nghìn con gia cầm, nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm và quy trình thủ công sẽ khó đảm bảo năng suất và kiểm soát dịch bệnh. Trong khi đó, vấn đề nhiệt độ, chế độ thức ăn, nước uống và sức khỏe gia cầm cần được theo dõi thường xuyên. Vì vậy, đầu tư công nghệ trở thành một yêu cầu quan trọng để tổ chức sản xuất, duy trì điều kiện chăn nuôi phù hợp.

“Từ thực tế mình tìm tòi, mày mò chăn nuôi thành công, nhưng sau khi đưa ra thị trường 12.000 - 15.000 quả trứng mỗi ngày, vấn đề tiếp theo đặt ra chính là khâu tiêu thụ sản phẩm, nên cần phải tìm hiểu và trang bị kiến thức về thị trường có khả quan hay không, thông tin có đầy đủ hay không, nhất là kinh nghiệm về thị trường đã có hay chưa...”, anh Nguyễn Hữu Thắng chia sẻ.

Áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông cộng đồng không chỉ dừng ở việc đưa máy móc, thiết bị vào đồng ruộng, chuồng trại. Điều quan trọng là giúp bà con nông dân hình thành thói quen quản lý sản xuất dựa trên dữ liệu, từ khâu lựa chọn giống, chăm sóc, phòng bệnh đến tiêu thụ sản phẩm.

Tại HTX Hoa Đồng Tháp (xã Đan Phượng, Thành phố Hà Nội) đang phát triển vùng trồng hoa chuyên canh với diện tích hơn 20ha. Việc ứng dụng nhà màng, hệ thống tưới và quy trình kỹ thuật phù hợp giúp bà con chủ động chăm sóc, kiểm soát điều kiện sinh trưởng của cây trồng. Đây là cơ sở để HTX hỗ trợ thành viên thực hiện quy trình sản xuất thống nhất, đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Theo anh Bùi Văn Khá, Giám đốc HTX Hoa Đồng Tháp, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số vào sản xuất giúp mở ra hướng đi mới, góp phần thay đổi phương thức tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. “Bà con ở địa phương đây thấy mình làm hiệu quả kinh tế, họ muốn hỏi nên mình cũng trao đổi kinh nghiệm từ sâu bệnh, cho đến bờ bụi xung quanh, hỗ trợ nhau trong kỹ thuật…”, anh Khá cho biết.

Khuyến nông cộng đồng đổi mới phương thức tiếp cận, hỗ trợ

Trong sản xuất nông nghiệp nói chung, tiến bộ kỹ thuật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đến được với người nông dân, được áp dụng đúng cách và phù hợp với điều kiện thực tế. Cùng với sự phát triển của công nghệ số, hoạt động khuyến nông cộng đồng đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới phương thức tiếp cận, tư vấn và hỗ trợ nông dân.

Trong quá trình đó, đội ngũ khuyến nông cơ sở giữ vai trò nòng cốt, trở thành cầu nối quan trọng đưa công nghệ đến gần hơn với đồng ruộng, trang trại chăn nuôi. Từ việc hướng dẫn nông dân sử dụng phần mềm tra cứu thông tin, ghi chép nhật ký sản xuất điện tử, xây dựng mã số vùng trồng...

Tăng cường kết nối, hỗ trợ nông dân thông qua chuyển đổi số hoạt động khuyến nông cộng đồng có thể mở ra hướng đi mới trong kỷ nguyên số

Ông Cao Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, thực tiễn đang đặt ra yêu cầu mới với đội ngũ làm công tác khuyến nông. Ngoài chuyên môn về cây trồng, vật nuôi, cán bộ khuyến nông cần có khả năng sử dụng các thiết bị công nghệ mới, cập nhật phương thức trao đổi thông tin và nhu cầu đa dạng của người sản xuất.

Vì vậy, công tác đào tạo cần tập trung theo hướng tăng cường khả năng kết nối giữa đội ngũ khuyến nông cộng đồng với các đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp và hợp tác xã.

“Trung tâm xác định lực lượng khuyến nông trẻ là lực lượng nòng cốt để triển khai thực hiện các cái giải pháp hỗ trợ trong quá trình sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, chúng ta không chỉ quan tâm về đào tạo chuyên ngành gì, điều cần cùng quan tâm chính là lĩnh vực kỹ năng số, phát triển năng lực số của từng cá nhân và đặc biệt là liên quan đến về vấn tìm hiểu thị trường, hiểu về chuỗi giá trị…”, ông Cao Minh Tuấn khẳng định.

Phát huy vai trò tiên phong của hệ thống khuyến nông cộng đồng góp phần đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến gần hơn với nông dân. Đây là cơ sở để thúc đẩy hình thành phương thức sản xuất hiện đại, minh bạch và bền vững, giúp người nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất và chủ động thích ứng trong nền kinh tế số.

Hữu Hưng/VOV1