Nhiệt độ chi phối đa dạng sinh học

Ngày cập nhật: 23 tháng 1 2017
Chia sẻ
Sự đa dạng của động thực vật ở vùng Bắc Cực của Trái Đất ở mức vừa phải. Vĩ độ nhiệt đới trái lại lại đầy ắp với các loài khác nhau, nơi các sinh vật mới luôn được phát hiện.
 
 
Sự đa dạng của thực vật và động vật giảm khi nhiệt độ giảm. Bức ảnh này được chụp trên núi Kilimanjaro ở độ cao khoảng 3.800 mét. Ảnh: Andreas Ensslin

Nguyên nhân của sự phân bố không đồng đều này là gì? Tại sao các vùng nhiệt đới lại có nhiều loài hơn so với các vĩ độ cao hơn? "Câu hỏi này đã hấp dẫn các nhà sinh thái trong một thời gian," Giáo sư Ingolf Steffan-Dewenter từ Đại học Würzburg Biocenter, cho biết. "Cách đây khoảng mười năm, các nhà xuất bản tạp chí Khoa học tuyên bố đây là một trong số 25 câu hỏi khoa học quan trọng nhất vẫn chưa được trả lời."

Một số giả thuyết lưu hành

Cho đến nay, câu hỏi cốt lõi này đã có nhiều tranh cãi. Ví dụ, một giả thuyết được đưa ra là, năng suất cơ bản của một môi trường sống có tính quyết định cuối cùng cho số lượng các loài sinh sống ở đó. Nó giống như, "một chiếc bánh lớn hơn thì có thể duy trì nhiều loài hơn so với một chiếc bánh nhỏ," nhà sinh thái học, tiến sĩ Marcell Peters giải thích. Giả thuyết khác cho rằng tốc độ tiến hóa và sự hình thành loài phụ thuộc vào nhiệt độ. Theo giả thuyết này, sẽ có nhiều loài hơn phát triển mạnh trong một khí hậu ấm so với trong một khí hậu lạnh.

Cho đến nay, những giả thuyết này thường được kiểm tra bằng cách tập trung vào một số nhóm loài được lựa chọn. Ví dụ như, các nghiên cứu chỉ quan sát chim, ong, kiến ​​hoặc dương xỉ và phân tích sự đa dạng của chúng ở các vùng khác nhau trên thế giới, ví dụ ở Bắc Mỹ và châu Âu. "Một số nghiên cứu ủng hộ một giả thuyết trong khi những nghiên cứu khác ủng hộ giả thuyết còn lại," Peters cho biết và cho rằng vẫn còn một chặng đường dài để có thể thiết lập một "quy tắc chung" để các nhà sinh thái hướng tới.

Nghiên cứu độc đáo được thực hiện tại núi Kilimanjaro

Trong tạp chí "Nature Communications", Peters cùng nhóm nghiên cứu của mình trình bày một nghiên cứu mới độc đáo và là sự tổng hợp bốn năm nghiên cứu.

Nhìn chung, nhóm đã kiểm tra tám nhóm thực vật và 17 nhóm động vật, từ ong cho đến dơi. 38 nhà khoa học đến từ Đức, Tanzania và các nước khác đã tham gia vào nghiên cứu quy mô lớn này.

Khu vực nghiên cứu kéo dài từ thảo nguyên dưới chân núi cho đến môi trường sống ở độ cao 4.550 mét mà chỉ duy trì thực vật. Dữ liệu trên tất cả các nhóm đã được thu thập trong các khu vực này và trong cùng một khoảng thời gian. "Phương pháp này cho phép chúng tôi không chỉ phân tích sự đa dạng sinh học của từng nhóm riêng lẻ, mà còn của cả toàn thể các quần thể."

Sự đa dạng gia tăng theo nhiệt độ

Nghiên cứu cho thấy rằng, sự đa dạng sinh học trong các quần thể được xác định bởi nhiệt độ. Càng ấm thì càng đa dạng. "Càng có nhiều nhóm động thực vật được điều tra song song, thì tầm quan trọng của nhiệt độ để giải thích cho đa dạng sinh học càng lớn, trong khi tầm quan trọng của tất cả các biến số khác giảm tương ứng."

Các nhà khoa học tin rằng đây là bằng chứng mạnh mẽ ủng hộ giả định cho rằng, nhiệt độ thực sự mang tính quyết định hơn đối với kiểu phân bố sự đa dạng sinh học tổng thể so với năng suất hay kích thước của môi trường sống.

Thanh Vân - Dost-dongnai, theo ScienceDaily.

Số lần xem: 755

Đơn vị thành viên
Liên kết đối tác

Viện Khoa Học Kỹ Thuật Nông Nghiệp Miền Nam
Địa chỉ: 121 Nguyễn Bỉnh Khiêm, P. Tân Định, TP.HCM
Điện thoại: 028. 38234076 –  38228371
Website : http://iasvn.org - Email: iasvn@vnn.vn