Tổ kiến có lợi cho đất

Tổ kiến giúp cải thiện độ ẩm của đất

Tổ kiến có thể thật sự là một loại mùn tốt cho đất, theo nghiên cứu thực hiện ở Trung Quốc cho thấy. Ảnh: T.Li​

Kiến có thể là loài côn trùng nhỏ bé khó chịu. Trong nhà của bạn, chúng đi thành từng hàng đến bất kỳ mảnh vụn đồ ăn nào trên sàn nhà. Trong khung nhà, kiến ​​thợ có thể ăn mất đi tường của bạn. Nhưng còn bên ngoài thì sao? Kiến có đóng vai trò tích cực trong sân của bạn hay không? Trong vườn của bạn hay không? Và trên cánh đồng thì sao?

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học ở Trung Quốc cho thấy rằng kiến ​​là côn trùng chăm chỉ và có lợi. Trong các hoạt động của cuộc sống hàng ngày, kiến ​​giúp tăng không khí, dòng nước, và chất hữu cơ trong đất. Các công trình do kiến tạo ra ​​thậm chí tạo thành một loại mùn giúp giữ nước trong đất.

Kiến là côn trùng bận rộn. Chúng sống trong đất, và xây nhà bằng cách đào những lỗ nhỏ, các đường đi và buồng. kiến bỏ đất đi đâu khi chúng đào bới? Trên bề mặt đất. Các cụm nhỏ xíu mà chúng ta nhìn thấy như những ngọn đồi tí hon là thứ mà các nhà nghiên cứu gọi là mùn tổng hợp.

Nhà nghiên cứu về đất Tongchuan Li cho biết thêm rằng, ngoài việc tạo ra mùn tổng hợp, kiến còn ​​giúp môi trường đất bằng cách "đưa các nguồn thức ăn từ bên ngoài" vào. Các loại thực phẩm bao gồm thân côn trùng, lá, nước đường, và dịch ngọt của rệp. Đường kính lớn của các đường đi trong tổ (4.1-6.6mm) và các buồng cũng có thể cải thiện sự vận chuyển không khí bằng các hoạt động ​​thường xuyên của kiến".

Li và các nhà nghiên cứu tại Đại học Tây Bắc A&F, Yangling, Trung Quốc, nhận thấy rằng, mùn tổng hợp có thể giúp giữ nước trong các cánh đồng nông nghiệp. Nói cách khác, những đụn đất này có thể có ích giống như bất kỳ mùn đất nào khác, giữ độ ẩm trong đất, trong điều kiện nhất định. “Kiến ​​chiếm một nửa sinh khối côn trùng trên toàn cầu, và những mùn này có thể đóng một vai trò quan trọng trong độ ẩm đất, sức khoẻ của đất, và hiệu quả của nông nghiệp”, Li cho hay

Theo bài báo của Li, sỏi đã được sử dụng ở Trung Quốc để làm một loại mùn hiệu quả để bảo tồn nước. Tuy nhiên, ở khu vực Cao nguyên Hoàng thổ, không có sự phân bố rộng rãi của sỏi. Những con kiến ​​nạo vét đã để lại các đống đất kết tụ mỗi lần chúng đào sâu vào đất. Một dự án bảo tồn được thực hiện vào năm 1999, gọi là “Grain for Green”, đã thúc đẩy sự phát triển của động vật sống trong đất. Trung Quốc đã trồng 400-600 triệu cây để kiểm soát các vấn đề xói mòn đất nghiêm trọng.

Một lý do khác khiến quần thể kiến ​​giảm xuống trước năm 1999 so với hiện nay là do con người. Li cho biết: "Trước khi có dự án Grain for Green, đất trồng trọt là mục đích sử dụng đất chính. "Việc cày cấy có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến các tổ kiến. Dự án đã kêu gọi từ bỏ đất nông nghiệp ở những khu vực này. Kết quả là đã có ít sự xáo trộn hơn và sự gia tăng đáng kể của thảm thực vật, từ đó thúc đẩy sự phát triển của các đàn kiến".

Loại kiến ​​được Li và nhóm của ông nghiên cứu, Camponotus japonicus, là một trong những loại kiến phổ biến nhất trong cánh đồng nông nghiệp của Trung Quốc. Mặc dù không phải là loài kiến ​​lớn nhất ở Trung Quốc, nhưng "Camponotus japonicus là loài kiến ​​lớn nhất ở cao nguyên Hoàng thổ", theo Li. "Chiều dài cơ thể của kiến trong khoảng từ 7,4 đến 13,8mm, chúng sống ở các đồng cỏ linh lăng, đất trồng trọt, đất rừng và vườn táo. Loại kiến ​​này phổ biến ở Trung Quốc".

Làm thế nào để kiến ​​tạo ra những loại mùn tổng hợp này? "Với việc đào bới tổ, kiến ​​kiến ​​tạo ra và di chuyển phần đất đào bới liên trên bề mặt đất xung quanh tổ của chúng", Li cho biết. "Theo tôi quan sát thấy, kiến Camponotus japonicus chỉ cắn và di chuyển các mảnh đất bằng hàm của chúng." Những con kiến ​​lớn có khuynh hướng tạo ra những đụn đất lớn hơn so với kiến ​​nhỏ - và kiến Camponotus japonicus là kiến lớn. Mùn đất do các kiến ​​này tạo ra có kích thước trung bình 1,6mm – khoảng từ 12-22% kích thước kiến. Thật sự rất nặng!

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ phần trăm độ ẩm của đất ảnh hưởng đến khả năng tạo ra mùn tổng hợp của kiến.. Ở mức độ độ ẩm đất gần trung bình là 12,6%, thì mùn tổng hợp có hiệu quả tốt. Họ phát hiện thấy sự bốc hơi nước từ bề mặt đất giảm đáng kể cùng với sự gia tăng độ dày mùn.

Một nhược điểm của mùn tổng hợp do kiến tạo ra là chúng phân hủy khi gặp mưa. Tuy nhiên, kiến ​​có xu hướng mở rộng tổ của chúng bằng cách tạo ra các buồng mới sau khi mưa, từ đó tạo ra nhiều mùn tổng hợp hơn sau khi mưa. Vì vậy, trên lý thuyết, đây là một nguồn mùn "tái tạo".

Thanh Vân - Dostdongnai, theo Eurekalert.