Việc kết hợp chăn thả và quản lý cây che phủ giúp tăng cường tích lũy chất hữu cơ trong đất

Bên trái: Các cánh đồng trồng cây che phủ chưa được chăn thả gia súc. Bên phải: Hoạt động chăn thả trên các lô đất gieo trồng chung với cây che phủ. Nguồn: Said Hamido.

Chất hữu cơ trong đất đóng vai trò quyết định đối với sức khỏe đất, kiểm soát chu trình dinh dưỡng, cấu trúc đất, khả năng giữ nước và lưu trữ carbon dài hạn. Việc hiểu rõ các biện pháp quản lý ảnh hưởng như thế nào đến chất hữu cơ đất là rất quan trọng để nâng cao tính bền vững của nông nghiệp và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ cách thức tương tác với nhau qua thời gian của việc thâm canh, chăn thả và việc sử dụng cây che phủ và các độ sâu đất ảnh hưởng đến sự tích lũy chất hữu cơ đất cũng như liệu các ảnh hưởng này có đồng nhất theo thời gian và trên toàn bộ phẫu diện đất hay không.

Các nhà nghiên cứu từ Viện Rodale đã phân tích chất hữu cơ đất qua các nghiệm thức chăn thả và cây che phủ khác nhau trong ba năm ở hai tầng độ sâu đất (0-10cm và 10-20cm) bằng phương pháp phân tích phương sai ba yếu tố (three-way ANOVA). Chất hữu cơ đất tăng ở tất cả các nghiệm thức, nhưng mức tăng mạnh nhất được ghi nhận ở hệ thống cây che phủ không chăn thả, vượt mức 4,0% ở tầng đất bề mặt vào năm 2024. Các hệ thống có chăn thả và không sử dụng cây che phủ cho thấy mức tăng thấp hơn, trong khi các tầng đất sâu hơn mức chất hữu cơ đất duy trì thấp hơn và phản ứng kém rõ rệt hơn.

Nhìn chung, việc duy trì cây che phủ liên tục và giảm xáo trộn đất giúp làm tăng đáng kể sự tích lũy chất hữu cơ đất, đặc biệt ở các tầng đất bề mặt. Những kết quả này ủng hộ các phương pháp quản lý tích hợp mà kết hợp giữa cây che phủ và giảm áp lực chăn thả nhằm cải thiện độ phì nhiêu đất và tăng khả năng lưu trữ carbon theo thời gian.

Nguyễn Tiến Hải theo Sciencesocieties.org