Kế hoạch cơ bản lần thứ 5 về KH&CN của Nhật Bản
Cả Nhật Bản và thế giới đang ở giữa thời đại của sự thay đổi mạnh mẽ. Vấn đề đặt ra là liệu khoa học, công nghệ và đổi mới (STI) có thể đóng góp vào sự phát triển bền vững và bao trùm ở trong và ngoài nước. Kế hoạch cơ bản KH&CN lần thứ 5 dự kiến sẽ trả lời cho câu hỏi này và mở ra hướng dẫn dắt người dân Nhật Bản, cũng như mọi người trên thế giới đến một tương lai thịnh vượng hơn.
.jpg)
Trong Kế hoạch cơ bản KH&CN lần thứ 5, chính sách STI được lồng ghép như là một chính sách lớn cho kinh tế, xã hội và công chúng. Văn hoá "mạnh dạn thử thách tương lai" sẽ được gieo trồng để tạo ra các ngành công nghiệp tương lai và làm thay đổi xã hội. Một "xã hội siêu thông minh" (Society 5.0) được thiết kế mang lại thịnh vượng cho người dân sẽ định hướng cho tương lai của chúng ta. STI cũng sẽ được sử dụng mang tính chiến lược trong hợp tác quốc tế nhằm giúp giải quyết các vấn đề trong nước và quốc tế. Để đáp ứng linh hoạt đối với bất kỳ sự thay đổi nào, những nền tảng của STI sẽ được tăng cường để đạt được việc triển khai tri thức vào xã hội với tốc độ nhanh chóng.
Bốn trụ cột của Kế hoạch cơ bản KH&CN lần thứ 5
Trong việc thúc đẩy chính sách của STI để đạt được mục tiêu quốc gia, cả khả năng dự báo và hành động chiến lược, cũng như khả năng huy động sự đa dạng và tính linh hoạt trong việc đáp ứng một cách phù với bất kỳ sự thay đổi nào, sẽ được nhấn mạnh trong Kỷ nguyên của sự thay đổi mạnh mẽ này.
Hiện nay, các hoạt động STI của Nhật Bản bị hạn chế bởi các rào cản khác nhau và thường được định hướng trong nước và do đó không thể khám phá hết tiềm năng của nó. Trên cơ sở đó, Kế hoạch cơ bản sẽ dẫn Nhật Bản trở thành "quốc gia thân thiện đổi mới sáng tạo nhất thế giới". Nhật Bản sẽ đạt được điều này bằng cách có tất cả các thành tố cạnh tranh và hợp tác trong các hệ thống đổi mới mở quốc tế và xây dựng một khuôn khổ cho phép mỗi thành phần phát huy hết khả năng và năng lực của chúng, trên tất cả các lĩnh vực khoa học, bao gồm khoa học xã hội và nhân văn, để tạo ra sự đổi mới phong phú đa dạng của Nhật Bản.
Trên cơ sở cách tiếp cận này, bốn sáng kiến sau đây được định vị như những trụ cột chính sách của Kế hoạch cơ bản lần thứ năm và chúng sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ.
i) Tạo ra giá trị mới cho sự phát triển của ngành công nghiệp trong tương lai và chuyển đổi xã hội
Trong thời kỳ thay đổi mạnh mẽ này, để Nhật Bản vẫn sẽ cạnh tranh và mạnh mẽ trong tương lai, điều quan trọng là phải xác định được các xu thế trong nước và quốc tế mặc dù triển vọng không chắc chắn và có chiến lược hành động với tầm nhìn để tạo ra các ngành công nghiệp tương lai và theo đuổi sự chuyển đổi xã hội.
Nhật Bản sẽ chủ động hành động bằng cách khởi xướng những đổi mới đột phá, tăng cường nỗ lực xây dựng một khuôn khổ nhằm tạo ra sự thịnh vượng cho người dân. Điều này sẽ liên quan đến việc chia sẻ giá trị của một "Xã hội siêu thông minh", hình hài cho xã hội tương lai của chúng ta, được hỗ trợ bởi xu hướng lớn của thời đại như sự tiến bộ của CNTT, kết nối mạng, và các công nghệ hỗ trợ khác, trong đó các giá trị và dịch vụ mới sẽ liên tục được tạo ra.
ii) Giải quyết những thách thức kinh tế và xã hội
Với cơ cấu kinh tế và xã hội thay đổi hàng ngày, cần có hành động ưu tiên thích hợp nhằm giải quyết các vấn đề đang nổi lên để đảm bảo phát triển bền vững ở Nhật Bản và trên toàn thế giới. Nhật Bản sẽ giải quyết những thách thức này bằng cách lựa chọn các vấn đề chính sách quốc gia quan trọng và hành động một cách toàn diện và thống nhất trên cơ sở Mục tiêu quốc gia.
iii) Tăng cường "Các nền tảng" cho STI
Để đáp ứng một cách thích hợp cho những thay đổi trong tương lai có thể xảy ra thông qua STI, cần phải tăng cường nền tảng cơ sở STI, đó là: 1) khả năng của các nhà nghiên cứu chủ chốt trong STI, 2) nghiên cứu học thuật và cơ bản cần thiết để đảm bảo sự xuất sắc và đa dạng trong việc tạo ra tri thức ở nguồn của đổi mới sáng tạo, và 3) cung cấp kinh phí để hỗ trợ tất cả các hoạt động của STI. Các chương trình này sẽ tập trung vào việc cải cách chức năng của các trường đại học và tăng cường năng lực quản lý, cùng với việc đào tạo và nâng cao nghề nghiệp cho các nhà nghiên cứu trẻ.
iv) Xây dựng chu trình ngày càng tiến bộ về nguồn nhân lực, kiến thức và vốn cho đổi mới
Khả năng cạnh tranh trong tương lai phụ thuộc vào việc sử dụng nguồn nhân lực, tri thức và vốn trong và ngoài nước, tạo ra giá trị mới và nhanh chóng đưa các giá trị mới này vào xã hội như một phần của các sáng kiến toàn cầu cho sự đổi mới mở. Theo đó, một hệ thống đổi mới sáng tạo sẽ được xây dựng để đảm bảo sự linh hoạt của nguồn nhân lực, tri thức và vốn vượt khỏi mọi rào cản, và giữ cho Nhật Bản đứng đầu thế giới về đổi mới. Điều này sẽ đạt được thông qua việc xây dựng mối quan hệ hợp tác hiệu quả giữa các công ty, trường đại học, và các tổ chức nghiên cứu công và bằng cách tạo ra và tăng cường các kinh doanh mạo hiểm.
Trong việc thúc đẩy bốn sáng kiến này, điều cần thiết là phải phối hợp với ngoại giao khoa học và công nghệ và hành động có chiến lược trong bối cảnh quốc tế.
Hoạt động của STI gần đây đã được mở rộng ra ngoài biên giới quốc gia. Trong bối cảnh các thay đổi lớn đang diễn ra trong môi trường quốc tế, Nhật Bản cần nâng cao vị thế quốc tế bằng cách sử dụng khả năng của mình trong STI và bằng cách chứng tỏ khả năng lãnh đạo trong việc theo đuổi các mối quan tâm chung của Nhật Bản và thế giới.
Do vậy, việc thúc đẩy chính sách của STI đối với Nhật Bản luôn luôn xem xét ở tầm toàn cầu và hành động có tính chiến lược trong hợp tác quốc tế. Bằng cách này, Nhật Bản sẽ làm việc để thúc đẩy sự lưu thông trí thức toàn cầu và đưa ra một khuôn khổ có khả năng phổ biến khoa học và công nghệ của Nhật Bản cho thế giới, trong chiến lược ngoại giao về khoa học và công nghệ, như một phần bộ mặt quốc gia.
NASATI, theo 5th Science and Technology Basic Plan.
Số lần xem: 2413
